<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X17n0325"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 325 楞伽经纂</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 325 楞伽经纂</title> <author>宋 杨彦国纂</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>AI</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>4卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">17</idno>.<idno type="no">325</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-07-18 21:29:46 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">楞伽经纂</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Punctuated draft text as provided by GJ.cool AI auto punctuation engine</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，古籍酷 AI 自动标点引擎提供新式标点初稿</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>AI 标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15092"> <charName>CBETA CHARACTER CB15092</charName> <mapping cb:dec="998132" type="PUA">U+F3AF4</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+6677</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>晷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[晷-人+卜]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15164"> <charName>CBETA CHARACTER CB15164</charName> <mapping cb:dec="998204" type="PUA">U+F3B3C</mapping> <mapping type="unicode">U+2EA07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>顾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂@((既-无)-日+口))*页]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-06-05T11:35:27"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone n="1" unit="juan"/> <pb n="0283a" ed="X" xml:id="X17.0325.0283a"/> <lb n="0283a01" ed="X"/> <lb n="0283a02" ed="X"/><cb:div type="xu"><cb:mulu level="1" type="序">No. 325-A 楞伽经纂序</cb:mulu><head>No. 325-A <lb n="0283a03" ed="X"/><lb n="0313a01" ed="R091"/> 楞伽经纂序</head> <lb n="0283a04" ed="X"/> <lb n="0283a05" ed="X"/><lb n="0313a02" ed="R091"/><p xml:id="pX17p0283a0501">洪唯此道不容以声，灵山破颜而法<anchor xml:id="nkr_note_add_0283a0501" n="0283a0501"/><anchor xml:id="beg0283a0501" n="0283a0501"/>已<anchor xml:id="end0283a0501"/>传，少林面壁 <lb n="0283a06" ed="X"/><lb n="0313a03" ed="R091"/>而意默示，唯授心要，不立言文，俾之眉宇相得而大 <lb n="0283a07" ed="X"/><lb n="0313a04" ed="R091"/>道无馀，针艾不施而沉疴顿释。奈何学者胶于曩昔 <lb n="0283a08" ed="X"/><lb n="0313a05" ed="R091"/>之业习，摇于知见之风波，庵摩渐熟者不无，日轮顿 <lb n="0283a09" ed="X"/><lb n="0313a06" ed="R091"/>照者或寡，月氛俱现，金矿混殽，遂使妙明每多尘翳， <lb n="0283a10" ed="X"/><lb n="0313a07" ed="R091"/>而况世久而传必谬，师多而习必讹，不载之书，何以 <lb n="0283a11" ed="X"/><lb n="0313a08" ed="R091"/>示证？于是我祖爰自西来，指出秘文，幷以传授，将使 <lb n="0283a12" ed="X"/><lb n="0313a09" ed="R091"/>世替而法愈固，人讹而文尙存，但有志于披沙，亦何 <lb n="0283a13" ed="X"/><lb n="0313a10" ed="R091"/>艰于得宝？我祖达摩尝曰：吾有楞伽四卷，是诸<persName>佛</persName>之 <lb n="0283a14" ed="X"/><lb n="0313a11" ed="R091"/>心印，付之二祖，祝俾护持，传之老师，历代称赞。盖取 <lb n="0283a15" ed="X"/><lb n="0313a12" ed="R091"/>大乘之器，授之上味之珍，咸涤细微愆，置彼真净地。 <lb n="0283a16" ed="X"/><lb n="0313a13" ed="R091"/>只为竺廣异壤，文语殊音，览者弥旬，困于句读，安能 <lb n="0283a17" ed="X"/><lb n="0313a14" ed="R091"/>披文见義，了然得于心胸哉？深歎觉皇妙旨，因循与 <lb n="0283a18" ed="X"/><lb n="0313a15" ed="R091"/>蠹俱捐，想唯诸圣之寒心，岂有仁人而坐视？愚尝于 <lb n="0283a19" ed="X"/><lb n="0313a16" ed="R091"/>此精诚向慕，意義潜通，继<g ref="#CB15092">晷</g>披寻，大理昭晢，深歎前 <lb n="0283a20" ed="X"/><lb n="0313a17" ed="R091"/>文僻古，遂令後学辍观。于是纂叙玄枢，为之诠注，方 <lb n="0283a21" ed="X"/><lb n="0313a18" ed="R091"/>启琅函秘典，蠲日施功，果然金饰妇人，中宵见梦，强 <lb n="0283a22" ed="X"/><lb n="0313b01" ed="R091"/>鞭不敏，鄙颂兼成，愿阶学徒，目观心了。期年之久，四 <lb n="0283a23" ed="X"/><lb n="0313b02" ed="R091"/>轴<anchor xml:id="nkr_note_add_0283a2301" n="0283a2301"/><anchor xml:id="beg0283a2301" n="0283a2301"/>已<anchor xml:id="end0283a2301"/>周。不敢与正经幷行，但号曰楞伽经纂。遂以百 <lb n="0283a24" ed="X"/><lb n="0313b03" ed="R091"/>八句義，列为七十馀门。撮彼玄機，随为标目。使学者 <pb n="0283b" ed="X" xml:id="X17.0325.0283b"/> <lb n="0283b01" ed="X"/><lb n="0313b04" ed="R091"/>披文得義，以義证心。非特<persName>佛</persName>印可传，抑使雄文不坠。 <lb n="0283b02" ed="X"/><lb n="0313b05" ed="R091"/>噫！众生昏昧，习业缠绵。不知自掷家财，终日为他运 <lb n="0283b03" ed="X"/><lb n="0313b06" ed="R091"/>粪。性识飘忽，老死奔驰。乃至埋没四生，轮迴六趣。间 <lb n="0283b04" ed="X"/><lb n="0313b07" ed="R091"/>有上乘之士，难逃边见之尘。泯心相于断空者，不知 <lb n="0283b05" ed="X"/><lb n="0313b08" ed="R091"/>其反溺于无。认灵识之幻尘者，不知其反堕于有。无 <lb n="0283b06" ed="X"/><lb n="0313b09" ed="R091"/>为大道，寧落识尘。拟议迷源，澄神愈动。灵光相续，影 <lb n="0283b07" ed="X"/><lb n="0313b10" ed="R091"/>裡藏身。默坐观空，窟中活计。况乃见闻觉识，认作真 <lb n="0283b08" ed="X"/><lb n="0313b11" ed="R091"/>如。那将文字语言，师为密旨。但得灵源返本，何虞诸 <lb n="0283b09" ed="X"/><lb n="0313b12" ed="R091"/>法不真。故我能仁，大垂方便。阐一心之妙，杜诸见之 <lb n="0283b10" ed="X"/><lb n="0313b13" ed="R091"/>邪。必欲醇酌醍醐，待将普灌穷子。以出世慧，入凡夫 <lb n="0283b11" ed="X"/><lb n="0313b14" ed="R091"/>心。指擿瑕玭，洗除垢染。七性七義，锻炼真心。三相四 <lb n="0283b12" ed="X"/><lb n="0313b15" ed="R091"/>禅，简除情识。立四小果，以排空想。述五无间，以祛妄 <lb n="0283b13" ed="X"/><lb n="0313b16" ed="R091"/>缘。念所证之未圆，遂分十地。究诸法之无相，乃示七 <lb n="0283b14" ed="X"/><lb n="0313b17" ed="R091"/>空。三智三身，而俾之同皈法身。二法五法，而俾之共 <lb n="0283b15" ed="X"/><lb n="0313b18" ed="R091"/>底如法。只为情存见量，谁知失在锱铢。因示離想之 <lb n="0283b16" ed="X"/><lb n="0314a01" ed="R091"/>混槃，乃显无我之识藏。断妄丝而不令相续，俾宝印 <lb n="0283b17" ed="X"/><lb n="0314a02" ed="R091"/>而使佩真空。灭有非有情，超性非性觉。将欲为後来 <lb n="0283b18" ed="X"/><lb n="0314a03" ed="R091"/>绝情见之宝，开自觉之场。冀矿石都捐，即真金遍体。 <lb n="0283b19" ed="X"/><lb n="0314a04" ed="R091"/>而乃关防位前之歧径，点检地上之瘢痕。刮削透金 <lb n="0283b20" ed="X"/><lb n="0314a05" ed="R091"/>尘，发明隔罗膜。咸使二障顿尽，无乘可登。永脱世世 <lb n="0283b21" ed="X"/><lb n="0314a06" ed="R091"/>垢衣，坐进如如妙地。是故宝藏垂标，而独谓之心品； <lb n="0283b22" ed="X"/><lb n="0314a07" ed="R091"/>江西称赞，而尝歎其无门。谓之心品，则心外无宗；谓 <lb n="0283b23" ed="X"/><lb n="0314a08" ed="R091"/>之无门，则有门離法。仰斯妙旨，实有真归。宝货森陈， <lb n="0283b24" ed="X"/><lb n="0314a09" ed="R091"/>只求大價。医方纷委，曲为微疴。大價得而诸货可捐， <pb n="0283c" ed="X" xml:id="X17.0325.0283c"/> <lb n="0283c01" ed="X"/><lb n="0314a10" ed="R091"/>微疴除而群方何用。先<persName>佛</persName>授受，唯是一心。秘典密严， <lb n="0283c02" ed="X"/><lb n="0314a11" ed="R091"/>只除心病。真识空寂，缘妄情生。空寂还源，情尘自泯。 <lb n="0283c03" ed="X"/><lb n="0314a12" ed="R091"/>即此真识，廓尔无依。心境俱忘，缘续永離。是谓正智， <lb n="0283c04" ed="X"/><lb n="0314a13" ed="R091"/>岂有他求。探得元珠，不出家中旧物；抉除翳眼，自然 <lb n="0283c05" ed="X"/><lb n="0314a14" ed="R091"/>空裡无花。水非别体，而一任成波；鉴无自心，而何妨 <lb n="0283c06" ed="X"/><lb n="0314a15" ed="R091"/>照物。上<persName>佛</persName>密意，千圣同归。楮毫可殚，称赞莫尽。此愚 <lb n="0283c07" ed="X"/><lb n="0314a16" ed="R091"/>所以不辞爝火，以助日光。普愿有情，同居无漏。</p><p xml:id="pX17p0283c0719" cb:place="inline">太姆 <lb n="0283c08" ed="X"/><lb n="0314a17" ed="R091"/>居人杨彦国序</p></cb:div> <lb n="0283c09" ed="X"/> <lb n="0283c10" ed="X"/> <lb n="0283c11" ed="X"/> <lb n="0283c12" ed="X"/><lb n="0314b01" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" type="其他">楞伽经纂目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0283001" n="0283001"/>楞伽经纂目次</head> <lb n="0283c13" ed="X"/><lb n="0314b02" ed="R091"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX17p0283c1301">序</item> <lb n="0283c14" ed="X"/><lb n="0314b03" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0283c1401">卷第一 <lb n="0283c15" ed="X"/><lb n="0314b04" ed="R091"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX17p0283c1501">一切<persName>佛</persName>语心品第一 <lb n="0283c16" ed="X"/><lb n="0314b05" ed="R091"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX17p0283c1601">指明真相分第一</item><item xml:id="itemX17p0283c1608">了妄明真分第二</item> <lb n="0283c17" ed="X"/><lb n="0314b06" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0283c1701">澄识明心分第三</item><item xml:id="itemX17p0283c1708">超乘证幻分第四</item> <lb n="0283c18" ed="X"/><lb n="0314b07" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0283c1801">有无俱遣分第五</item><item xml:id="itemX17p0283c1808">渐净即顿分第六</item> <lb n="0283c19" ed="X"/><lb n="0314b08" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0283c1901">離二种声闻分第七</item><item xml:id="itemX17p0283c1909">常不思议差别分第八</item> <lb n="0283c20" ed="X"/><lb n="0314b09" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0283c2001">生死涅槃差别分第九</item> <lb n="0283c21" ed="X"/><lb n="0314b10" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0283c2101">一切法不生差别分第十</item> <lb n="0283c22" ed="X"/><lb n="0314b11" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0283c2201">五无间种姓差别分第十一</item> <lb n="0283c23" ed="X"/><lb n="0314b12" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0283c2301">一阐提差别分第十二</item><item xml:id="itemX17p0283c2310">三自性差别分第十三</item> <lb n="0283c24" ed="X"/><lb n="0314b13" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0283c2401">观二无我分第十四</item><item xml:id="itemX17p0283c2409">離建立诽谤分第十五</item> <pb n="0284a" ed="X" xml:id="X17.0325.0284a"/> <lb n="0284a01" ed="X"/><lb n="0314b14" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a0101">随类普现分第十六</item><item xml:id="itemX17p0284a0109">空離自性分第十七</item> <lb n="0284a02" ed="X"/><lb n="0314b15" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a0201">離言即義分第十八</item></list></item></list></item> <lb n="0284a03" ed="X"/><lb n="0314b16" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a0301">卷第二 <lb n="0284a04" ed="X"/><lb n="0314b17" ed="R091"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX17p0284a0401">一切<persName>佛</persName>语心品第二 <lb n="0284a05" ed="X"/><lb n="0314b18" ed="R091"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX17p0284a0501">无我<persName>如来</persName>藏分第十九</item><item xml:id="itemX17p0284a0510">修行大方便分第二十</item> <lb n="0284a06" ed="X"/><lb n="0315a01" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a0601">離缘因俱渐分第二十一</item> <lb n="0284a07" ed="X"/><lb n="0315a02" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a0701">離言说妄想分第二十二</item><item xml:id="itemX17p0284a0711">净離四句分第二十三</item> <lb n="0284a08" ed="X"/><lb n="0315a03" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a0801">禅差别分第二十四</item><item xml:id="itemX17p0284a0809">涅槃差别分第二十五</item> <lb n="0284a09" ed="X"/><lb n="0315a04" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a0901">離言事自性分第二十六</item> <lb n="0284a10" ed="X"/><lb n="0315a05" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a1001"><persName>如来</persName>神力建立分第二十七</item> <lb n="0284a11" ed="X"/><lb n="0315a06" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a1101">因缘言说差别分第二十八</item> <lb n="0284a12" ed="X"/><lb n="0315a07" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a1201">離惑乱见分第二十九</item><item xml:id="itemX17p0284a1210">如幻差别分第三十</item> <lb n="0284a13" ed="X"/><lb n="0315a08" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a1301">離名句形身分第三十一</item><item xml:id="itemX17p0284a1311">離相止惑分第三十二</item> <lb n="0284a14" ed="X"/><lb n="0315a09" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a1401">離四果差别分第三十三</item><item xml:id="itemX17p0284a1411">二种觉分第三十四</item> <lb n="0284a15" ed="X"/><lb n="0315a10" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a1501">離四大造色分第三十五</item> <lb n="0284a16" ed="X"/><lb n="0315a11" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a1601">诸阴自性相分第三十六</item> <lb n="0284a17" ed="X"/><lb n="0315a12" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a1701">離四种涅槃差别分第三十七</item> <lb n="0284a18" ed="X"/><lb n="0315a13" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a1801">離妄想自性差别分第三十八</item> <lb n="0284a19" ed="X"/><lb n="0315a14" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a1901">自觉一乘相分第三十九</item></list></item></list></item> <lb n="0284a20" ed="X"/><lb n="0315a15" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a2001">卷第三 <lb n="0284a21" ed="X"/><lb n="0315a16" ed="R091"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX17p0284a2101">一切<persName>佛</persName>语心品第三 <lb n="0284a22" ed="X"/><lb n="0315a17" ed="R091"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX17p0284a2201">意生身分第四十</item><item xml:id="itemX17p0284a2208">離五无间分第四十一</item> <lb n="0284a23" ed="X"/><lb n="0315a18" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a2301"><persName>佛</persName>知觉分第四十二</item><item xml:id="itemX17p0284a2309"><persName>佛</persName>等一切分第四十三</item> <lb n="0284a24" ed="X"/><lb n="0315b01" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284a2401">自得本住分第四十四</item> <pb n="0284b" ed="X" xml:id="X17.0325.0284b"/> <lb n="0284b01" ed="X"/><lb n="0315b02" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b0101">離有无有相分第四十五</item> <lb n="0284b02" ed="X"/><lb n="0315b03" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b0201">宗说俱通相分第四十六</item> <lb n="0284b03" ed="X"/><lb n="0315b04" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b0301">離不实妄相分第四十七</item> <lb n="0284b04" ed="X"/><lb n="0315b05" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b0401">離语義妄想分第四十八</item> <lb n="0284b05" ed="X"/><lb n="0315b06" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b0501">祛别智识相分第四十九</item> <lb n="0284b06" ed="X"/><lb n="0315b07" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b0601">離外道转变见分第五十</item> <lb n="0284b07" ed="X"/><lb n="0315b08" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b0701">解脱相续相分第五十一</item><item xml:id="itemX17p0284b0711">了妄即空分第五十二</item> <lb n="0284b08" ed="X"/><lb n="0315b09" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b0801">壞诸法不生宗分第五十三</item> <lb n="0284b09" ed="X"/><lb n="0315b10" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b0901">離智即心分第五十四</item> <lb n="0284b10" ed="X"/><lb n="0315b11" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b1001"><persName>如来</persName>说宗俱通相分第五十五</item> <lb n="0284b11" ed="X"/><lb n="0315b12" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b1101">離世论分第五十六</item><item xml:id="itemX17p0284b1109">離涅槃相分第五十七</item></list></item></list></item> <lb n="0284b12" ed="X"/><lb n="0315b13" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b1201">卷第四 <lb n="0284b13" ed="X"/><lb n="0315b14" ed="R091"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX17p0284b1301">一切<persName>佛</persName>语心品第四 <lb n="0284b14" ed="X"/><lb n="0315b15" ed="R091"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX17p0284b1401">離一切根量分第五十八</item> <lb n="0284b15" ed="X"/><lb n="0315b16" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b1501">不生不灭離言说分第五十九</item> <lb n="0284b16" ed="X"/><lb n="0315b17" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b1601">祛外道不生不灭分第六十</item> <lb n="0284b17" ed="X"/><lb n="0315b18" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b1701">祛外道七无常见分第六十一</item> <lb n="0284b18" ed="X"/><lb n="0316a01" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b1801">超诸地相分第六十二</item> <lb n="0284b19" ed="X"/><lb n="0316a02" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b1901">灭诸地而证圆觉分第六十三</item> <lb n="0284b20" ed="X"/><lb n="0316a03" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b2001">離常无常分第六十四</item><item xml:id="itemX17p0284b2010">灭识即藏分第六十五</item> <lb n="0284b21" ed="X"/><lb n="0316a04" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b2101">五法三自性二无我分别相分第六十六</item> <lb n="0284b22" ed="X"/><lb n="0316a05" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b2201">优昙恒沙譬喩分第六十七</item> <lb n="0284b23" ed="X"/><lb n="0316a06" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b2301">刹那壞相差别分第六十八</item> <lb n="0284b24" ed="X"/><lb n="0316a07" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284b2401">三种波罗蜜差别分第六十九</item> <pb n="0284c" ed="X" xml:id="X17.0325.0284c"/> <lb n="0284c01" ed="X"/><lb n="0316a08" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284c0101"><persName>如来</persName>说法離诸过差别分第七十</item> <lb n="0284c02" ed="X"/><lb n="0316a09" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284c0201">戒饮食分第七十一</item></list></item></list></item> <lb n="0284c03" ed="X"/><lb n="0316a10" ed="R091"/><item xml:id="itemX17p0284c0301"><g ref="#CB02494">跋</g></item></list> <lb n="0284c04" ed="X"/><lb n="0316a11" ed="R091"/> <lb n="0284c05" ed="X"/><lb n="0316a12" ed="R091"/><p xml:id="pX17p0284c0501">楞伽经纂目次<note place="inline">终</note></p></cb:div> <lb n="0284c06" ed="X"/> <lb n="0284c07" ed="X"/> <lb n="0284c08" ed="X"/> <lb n="0284c09" ed="X"/> <lb n="0284c10" ed="X"/><cb:docNumber>No. 325</cb:docNumber> <lb n="0284c11" ed="X"/><lb n="0316b01" ed="R091"/><cb:juan n="1" fun="open"><cb:mulu n="1" type="卷"/><cb:jhead>楞伽经纂卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb n="0284c12" ed="X"/> <lb n="0284c13" ed="X"/> <lb n="0284c14" ed="X"/><lb n="0316b03" ed="R091"/><cb:div type="pin"><cb:mulu level="1" type="其他">一切<persName>佛</persName>语心品第一</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0284001" n="0284001"/>一切<persName>佛</persName>语心品第一</head> <lb n="0284c15" ed="X"/><lb n="0316b04" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0284c1501">五法、自性、识、二种无我，究竟通达。</p></cb:div> <lb n="0284c16" ed="X"/><lb n="0316b05" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0284c1601">名相妄想，正智如如。曰五法妄想，缘起成自性。曰 <lb n="0284c17" ed="X"/><lb n="0316b06" ed="R091"/>三自性识，即八识是也。二种无我，即人法是也。楞 <lb n="0284c18" ed="X"/><lb n="0316b07" ed="R091"/>伽以<persName>佛</persName>语心为宗，无门为法门，所以成之者在此。</p></cb:div> <lb n="0284c19" ed="X"/><lb n="0316b08" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0284c1901">诸<persName>佛</persName>心第一。</p></cb:div> <lb n="0284c20" ed="X"/><lb n="0316b09" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0284c2001">此心如树木坚实心，非念虑心也。</p></cb:div> <lb n="0284c21" ed="X"/><lb n="0316b10" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0284c2101">常句。非常句。</p></cb:div> <lb n="0284c22" ed="X"/><lb n="0316b11" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0284c2201">凡有三常，此常梵音，与上常音异也。</p></cb:div> <lb n="0284c23" ed="X"/><lb n="0316b12" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0284c2301">数句非数句。</p></cb:div> <lb n="0284c24" ed="X"/><lb n="0316b13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0284c2401">此物之数也。</p></cb:div> <pb n="0285a" ed="X" xml:id="X17.0325.0285a"/> <lb n="0285a01" ed="X"/><lb n="0316b14" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0285a0101">数句非数句。</p></cb:div> <lb n="0285a02" ed="X"/><lb n="0316b15" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0285a0201">此数霜缕切。</p></cb:div> <lb n="0285a03" ed="X"/><lb n="0316b16" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0285a0301">大慧，是百八句先<persName>佛</persName>所说，汝及诸菩萨应当修学。</p></cb:div> <lb n="0285a04" ed="X"/><lb n="0316b17" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">指明真相分第一</cb:mulu><head>指明真相分第一</head> <lb n="0285a05" ed="X"/><lb n="0316b18" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0285a0501">尔时，大慧菩萨复白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>，诸识有幾种生、住、灭？ <lb n="0285a06" ed="X"/><lb n="0317a01" ed="R091"/><persName>佛</persName>告大慧：诸识有二种生、住、灭，非思量所知。</p></cb:div> <lb n="0285a07" ed="X"/><lb n="0317a02" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0285a0701">唯般若智，乃能照观。</p></cb:div> <lb n="0285a08" ed="X"/><lb n="0317a03" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0285a0801">诸识有二种，生谓流注生。</p></cb:div> <lb n="0285a09" ed="X"/><lb n="0317a04" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0285a0901">谓心念缘生，如水流注。</p></cb:div> <lb n="0285a10" ed="X"/><lb n="0317a05" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0285a1001">及相生。</p></cb:div> <lb n="0285a11" ed="X"/><lb n="0317a06" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0285a1101">谓睹一切色相而生。</p></cb:div> <lb n="0285a12" ed="X"/><lb n="0317a07" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0285a1201">有二种住，谓流注住及相住。有二种灭，谓流注灭及 <lb n="0285a13" ed="X"/><lb n="0317a08" ed="R091"/>相灭。大慧，诸识有三种相，谓转相、业相、真相。</p></cb:div> <lb n="0285a14" ed="X"/><lb n="0317a09" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0285a1401">真相，即常住真心也。下文自真相实不灭者是也。 <lb n="0285a15" ed="X"/><lb n="0317a10" ed="R091"/>业相，谓真相为无明所覆，业所由生，故曰业相。转 <lb n="0285a16" ed="X"/><lb n="0317a11" ed="R091"/>相，谓无明复故，本来不动者，今转而受染，故曰转 <lb n="0285a17" ed="X"/><lb n="0317a12" ed="R091"/>相。</p></cb:div> <lb n="0285a18" ed="X"/><lb n="0317a13" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0285a1801">大慧！略说有三种识，廣说有八相。</p></cb:div> <lb n="0285a19" ed="X"/><lb n="0317a14" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0285a1901">八相，即八识也。</p></cb:div> <lb n="0285a20" ed="X"/><lb n="0317a15" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0285a2001">何等为三？谓真识、现识及分别事识。</p></cb:div> <lb n="0285a21" ed="X"/><lb n="0317a16" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0285a2101">如如实相，迥離尘妄，故曰真识。能受所现之色，故 <lb n="0285a22" ed="X"/><lb n="0317a17" ed="R091"/>曰现识。即诸经之第八识，亦谓之藏识也。色为所 <lb n="0285a23" ed="X"/><lb n="0317a18" ed="R091"/>现，识为能现，以其如镜现像，故曰现识。分别事识， <lb n="0285a24" ed="X"/><lb n="0317b01" ed="R091"/>即诸经第六意识是也。</p></cb:div> <pb n="0285b" ed="X" xml:id="X17.0325.0285b"/> <lb n="0285b01" ed="X"/><lb n="0317b02" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0285b0101">譬如明镜持诸色像，现识处现亦复如是。现识及分 <lb n="0285b02" ed="X"/><lb n="0317b03" ed="R091"/>别事识，此二壞、不壞相辗转因。</p></cb:div> <lb n="0285b03" ed="X"/><lb n="0317b04" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0285b0301">壞者，分别识也，所谓分别已则壞。不壞者，现识也， <lb n="0285b04" ed="X"/><lb n="0317b05" ed="R091"/>谓所现虽灭而能现者常存。二者互相因，故曰展 <lb n="0285b05" ed="X"/><lb n="0317b06" ed="R091"/>转因。</p></cb:div> <lb n="0285b06" ed="X"/><lb n="0317b07" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0285b0601">不思议熏及不思议变，是现识因。取种种尘及无始 <lb n="0285b07" ed="X"/><lb n="0317b08" ed="R091"/>妄想熏，是分别事识因。</p></cb:div> <lb n="0285b08" ed="X"/><lb n="0317b09" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0285b0801">本来无诸识相，从无始冥熏及种种变异故有现 <lb n="0285b09" ed="X"/><lb n="0317b10" ed="R091"/>识，揽取诸尘及为妄想所熏故有分别事识。</p></cb:div> <lb n="0285b10" ed="X"/><lb n="0317b11" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0285b1001">大慧，若覆彼真识，种种不实诸虚妄灭，则一切根识 <lb n="0285b11" ed="X"/><lb n="0317b12" ed="R091"/>灭，是名相灭。</p></cb:div> <lb n="0285b12" ed="X"/><lb n="0317b13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0285b1201">覆有反复之義，谓回光返照，还于真识，则一切根 <lb n="0285b13" ed="X"/><lb n="0317b14" ed="R091"/>尘泯为法界，所有性相复何睹哉？</p></cb:div> <lb n="0285b14" ed="X"/><lb n="0317b15" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0285b1401">大慧，相续灭者，相续所因灭，则相续灭；所从灭及所 <lb n="0285b15" ed="X"/><lb n="0317b16" ed="R091"/>缘灭，则相续灭。所以者何？是其所依故。依者，谓无始 <lb n="0285b16" ed="X"/><lb n="0317b17" ed="R091"/>妄想熏；缘者，谓自心见等识境妄想。</p></cb:div> <lb n="0285b17" ed="X"/><lb n="0317b18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0285b1701">所从、所缘、所依，皆虚妄相续之因。唯灭其因，则相 <lb n="0285b18" ed="X"/><lb n="0318a01" ed="R091"/>续灭矣。一心真相，本自廓然。迥脱根尘，复何所依？ <lb n="0285b19" ed="X"/><lb n="0318a02" ed="R091"/>心不自心，复何所缘？盖为胶于熏习，未免依他。虽 <lb n="0285b20" ed="X"/><lb n="0318a03" ed="R091"/>悟本心，<anchor xml:id="nkr_note_add_0285b2001" n="0285b2001"/><anchor xml:id="beg0285b2001" n="0285b2001"/>已<anchor xml:id="end0285b2001"/>获明了。缘立心相，续妄不休。唯是续病 <lb n="0285b21" ed="X"/><lb n="0318a04" ed="R091"/>幷除，方即如如妙地。<persName>如来</persName>续灭，诚为此尔。强立自 <lb n="0285b22" ed="X"/><lb n="0318a05" ed="R091"/>心，与识境同，故曰等识境妄想。</p></cb:div> <lb n="0285b23" ed="X"/><lb n="0318a06" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0285b2301">大慧！譬如泥团微尘，<note place="inline">乃至</note>而自真相实不灭。</p></cb:div> <lb n="0285b24" ed="X"/><lb n="0318a07" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0285b2401">因真想而有藏识，因藏识而有转识，有所因则非 <pb n="0285c" ed="X" xml:id="X17.0325.0285c"/> <lb n="0285c01" ed="X"/><lb n="0318a08" ed="R091"/>异矣。真相不灭，则藏识亦不灭。若夫转识有所摄 <lb n="0285c02" ed="X"/><lb n="0318a09" ed="R091"/>受，所谓业相也，此则未尝不灭。一灭一不灭，则非 <lb n="0285c03" ed="X"/><lb n="0318a10" ed="R091"/>不异矣。盖不异者其体也，异者其用也。譬泥团金 <lb n="0285c04" ed="X"/><lb n="0318a11" ed="R091"/>具虽不同，一本于微尘与金。言此以明业相转识 <lb n="0285c05" ed="X"/><lb n="0318a12" ed="R091"/>虽灭，皆本于不灭之真相尔。</p></cb:div> <lb n="0285c06" ed="X"/><lb n="0318a13" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0285c0601">是故，大慧！非自真相识灭，<note place="inline">乃至</note>无始流注应断。</p></cb:div> <lb n="0285c07" ed="X"/><lb n="0318a14" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0285c0701">无始流注断，乃断见也，以不了唯心故。</p></cb:div> <lb n="0285c08" ed="X"/><lb n="0318a15" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0285c0801">大慧！外道说流注生因，<note place="inline">乃至</note>若时、若微尘。</p></cb:div> <lb n="0285c09" ed="X"/><lb n="0318a16" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0285c0901">谓外道异因，非必眼界、识界、色界、无明界所生也。 <lb n="0285c10" ed="X"/><lb n="0318a17" ed="R091"/>又有因于勝妙等说。论曰：不灭真相，即达摩所传 <lb n="0285c11" ed="X"/><lb n="0318a18" ed="R091"/>之一心也。明灵虚彻，亘古亘今。究其本源，无有间 <lb n="0285c12" ed="X"/><lb n="0318b01" ed="R091"/>杂。妄想和合，乃有诸识。诸识所现，乃有诸相。诸相 <lb n="0285c13" ed="X"/><lb n="0318b02" ed="R091"/>不常，乃有生住灭。觉此则涅槃乐，迷此则生死河。 <lb n="0285c14" ed="X"/><lb n="0318b03" ed="R091"/>达道之人，觉彼所现幻尘不实，皆由无始妄想所 <lb n="0285c15" ed="X"/><lb n="0318b04" ed="R091"/>熏。回光返照，还于真识。如水归坎，流浪自停。如火 <lb n="0285c16" ed="X"/><lb n="0318b05" ed="R091"/>归空，光铓顿灭。便可逍遥自在，心境俱忘。永谢诸 <lb n="0285c17" ed="X"/><lb n="0318b06" ed="R091"/>尘，端然实相。盖为熏习尙在，未免攀缘。终日依他， <lb n="0285c18" ed="X"/><lb n="0318b07" ed="R091"/>不自知觉。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0285001" n="0285001"/>则有强生知见，立自本心。不知阴界藏 <lb n="0285c19" ed="X"/><lb n="0318b08" ed="R091"/>身，徒然以<persName>佛</persName>觅<persName>佛</persName>。一则依他境界，一则以心缘心。 <lb n="0285c20" ed="X"/><lb n="0318b09" ed="R091"/>二病未除，妄相相续。故<persName>如来</persName>必欲所缘俱息，依因 <lb n="0285c21" ed="X"/><lb n="0318b10" ed="R091"/>幷捐，转业兼離，真相永净。是道也，非从他得，只是 <lb n="0285c22" ed="X"/><lb n="0318b11" ed="R091"/>家珍。目前历历孤明，认著依前埋没。不须取捨，本 <lb n="0285c23" ed="X"/><lb n="0318b12" ed="R091"/>自圆成。但離妄缘，即是实际。<persName>佛</persName>语心品，明此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0285c2301" n="0285c2301"/><anchor xml:id="beg0285c2301" n="0285c2301"/>已<anchor xml:id="end0285c2301"/>。</p> <lb n="0285c24" ed="X"/><lb n="0318b13" ed="R091"/><p xml:id="pX17p0285c2401">颂曰：</p> <pb n="0286a" ed="X" xml:id="X17.0325.0286a"/> <lb n="0286a01" ed="X"/><lb n="0318b14" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0286a0101" type="regular"><l>如何历劫沉生死，</l><l>只为从前有识因。</l> <lb n="0286a02" ed="X"/><lb n="0318b15" ed="R091"/><l>当觉二生无别体，</l><l>要知八相亦非尘。</l> <lb n="0286a03" ed="X"/><lb n="0318b16" ed="R091"/><l>有情须信唯心起，</l><l>分别都缘妄想熏。</l> <lb n="0286a04" ed="X"/><lb n="0318b17" ed="R091"/><l>若覆根尘皆不实，</l><l>就中不灭相还真。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb n="0286a05" ed="X"/><lb n="0318b18" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">了妄明真分第二</cb:mulu><head>了妄明真分第二</head> <lb n="0286a06" ed="X"/><lb n="0319a01" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286a0601">复次，大慧！有七种姓自性，<note place="inline">乃至</note>性自性第一義心。</p></cb:div> <lb n="0286a07" ed="X"/><lb n="0319a02" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286a0701">此是梵音汗栗驮，谓如树木心，非念虑心。念虑心 <lb n="0286a08" ed="X"/><lb n="0319a03" ed="R091"/>梵音女质多。</p></cb:div> <lb n="0286a09" ed="X"/><lb n="0319a04" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286a0901">以性自性第一義心，<note place="inline">乃至</note>不与外道论恶见共。</p></cb:div> <lb n="0286a10" ed="X"/><lb n="0319a05" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286a1001">採诸境而集于心曰集，心生则性生曰性，性生而 <lb n="0286a11" ed="X"/><lb n="0319a06" ed="R091"/>相现曰相，四大从之曰大种，依他而生曰因，缘因 <lb n="0286a12" ed="X"/><lb n="0319a07" ed="R091"/>而作曰缘，觉性圆照曰成。如如真相，中不容他。缘 <lb n="0286a13" ed="X"/><lb n="0319a08" ed="R091"/>妄情生，幻出诸性。唯是大觉，照观真源。达彼性生， <lb n="0286a14" ed="X"/><lb n="0319a09" ed="R091"/>无非妄现。彼诸体寂本空，皆是觉心自为现量。知 <lb n="0286a15" ed="X"/><lb n="0319a10" ed="R091"/>自现<anchor xml:id="nkr_note_add_0286a1501" n="0286a1501"/><anchor xml:id="beg0286a1501" n="0286a1501"/>已<anchor xml:id="end0286a1501"/>，乃灭幻尘。幻灭觉圆，即如如尔。楞伽自性， <lb n="0286a16" ed="X"/><lb n="0319a11" ed="R091"/>盖皆如此。道光返照一心，故曰心明。心必本于烛 <lb n="0286a17" ed="X"/><lb n="0319a12" ed="R091"/>邪之慧，故曰慧用。慧必贵于决断之智，故曰智有。 <lb n="0286a18" ed="X"/><lb n="0319a13" ed="R091"/>智而後正见明，故曰见有。正见者，然後超有无，故 <lb n="0286a19" ed="X"/><lb n="0319a14" ed="R091"/>曰超二见。超二见，然後超<persName>佛</persName>子地，故曰子地。超子 <lb n="0286a20" ed="X"/><lb n="0319a15" ed="R091"/>地<anchor xml:id="nkr_note_add_0286a2001" n="0286a2001"/><anchor xml:id="beg0286a2001" n="0286a2001"/>已<anchor xml:id="end0286a2001"/>，然後捨法雲之灌顶，登正觉之道场，故曰如 <lb n="0286a21" ed="X"/><lb n="0319a16" ed="R091"/>来自到。<persName>如来</persName>以出世心，造此境界。超诸尘妄，过越 <lb n="0286a22" ed="X"/><lb n="0319a17" ed="R091"/>邪宗。外道不能踵其门，二乘不能造其奥，故曰第 <lb n="0286a23" ed="X"/><lb n="0319a18" ed="R091"/>一義。夫一心本寂，无有性相。万法皆空，孰名境界。 <lb n="0286a24" ed="X"/><lb n="0319b01" ed="R091"/>然<persName>如来</persName>言自性不同，皆以识破外尘故。言第一義 <pb n="0286b" ed="X" xml:id="X17.0325.0286b"/> <lb n="0286b01" ed="X"/><lb n="0319b02" ed="R091"/>不同，皆以超然全真故。唯其外尘不染，独尔全真。 <lb n="0286b02" ed="X"/><lb n="0319b03" ed="R091"/><persName>如来</persName>成就心法者，实出于此，故曰第一義心。</p></cb:div> <lb n="0286b03" ed="X"/><lb n="0319b04" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286b0301">云何外道论恶见共？所谓自境界妄想见。</p></cb:div> <lb n="0286b04" ed="X"/><lb n="0319b05" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286b0401">外道恶见，于自境界，<anchor xml:id="nkr_note_add_0286b0401" n="0286b0401"/><anchor xml:id="beg0286b0401" n="0286b0401"/>但<anchor xml:id="end0286b0401"/>起妄想之见。</p></cb:div> <lb n="0286b05" ed="X"/><lb n="0319b06" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286b0501">不觉识自心所现，<note place="inline">乃至</note>自心所现幻境随见，今当说。</p></cb:div> <lb n="0286b06" ed="X"/><lb n="0319b07" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286b0601">以三有苦灭故，能觉见自心所现，于所现境忽如 <lb n="0286b07" ed="X"/><lb n="0319b08" ed="R091"/>幻化。</p></cb:div> <lb n="0286b08" ed="X"/><lb n="0319b09" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286b0801">大慧！若有沙门、婆罗门。</p></cb:div> <lb n="0286b09" ed="X"/><lb n="0319b10" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286b0901">自沙门<anchor xml:id="nkr_note_add_0286b0901" n="0286b0901"/><anchor xml:id="beg0286b0901" n="0286b0901"/>已<anchor xml:id="end0286b0901"/>下，至妄称一切智说，皆外道见。</p></cb:div> <lb n="0286b10" ed="X"/><lb n="0319b11" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286b1001">欲令无种有种<note place="inline">乃至</note>破壞断灭论。</p></cb:div> <lb n="0286b11" ed="X"/><lb n="0319b12" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286b1101">外道断见，于若相续等句，一切破壞而断灭之。</p></cb:div> <lb n="0286b12" ed="X"/><lb n="0319b13" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286b1201">所以者何？<note place="inline">乃至</note>及见始非分故。</p></cb:div> <lb n="0286b13" ed="X"/><lb n="0319b14" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286b1301">以不见根本，故曰见始非分。</p></cb:div> <lb n="0286b14" ed="X"/><lb n="0319b15" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286b1401">譬如破甁，<note place="inline">乃至</note>不作牙事。</p></cb:div> <lb n="0286b15" ed="X"/><lb n="0319b16" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286b1501">外道断见于法，悉如破甁焦种者。</p></cb:div> <lb n="0286b16" ed="X"/><lb n="0319b17" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286b1601">如是，大慧！<note place="inline">乃至</note>彼无次第生。</p></cb:div> <lb n="0286b17" ed="X"/><lb n="0319b18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286b1701">彼欲一切断灭，使妄想无因，则无生也。</p></cb:div> <lb n="0286b18" ed="X"/><lb n="0320a01" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286b1801">大慧！若复说有种无种识三缘合生者，<note place="inline">乃至</note>自见过 <lb n="0286b19" ed="X"/><lb n="0320a02" ed="R091"/>习气，作如是说：</p></cb:div> <lb n="0286b20" ed="X"/><lb n="0320a03" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286b2001">外道以三相承，彼觉想之地转而不自知，非自觉 <lb n="0286b21" ed="X"/><lb n="0320a04" ed="R091"/>而随境有觉，曰觉想过；在<anchor xml:id="nkr_note_add_0286b2101" n="0286b2101"/><anchor xml:id="beg0286b2101" n="0286b2101"/>己<anchor xml:id="end0286b2101"/>见，曰自见过。</p></cb:div> <lb n="0286b22" ed="X"/><lb n="0320a05" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286b2201">如是愚痴凡夫恶见所害，<note place="inline">乃至</note>犍闼婆城、无生幻焰、 <lb n="0286b23" ed="X"/><lb n="0320a06" ed="R091"/>水月及梦。</p></cb:div> <lb n="0286b24" ed="X"/><lb n="0320a07" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286b2401">数者，虚幻而谓有自性，以喩妄念。汝门若正见，当 <pb n="0286c" ed="X" xml:id="X17.0325.0286c"/> <lb n="0286c01" ed="X"/><lb n="0320a08" ed="R091"/>離此也。自诸馀沙门<anchor xml:id="nkr_note_add_0286c0101" n="0286c0101"/><anchor xml:id="beg0286c0101" n="0286c0101"/>已<anchor xml:id="end0286c0101"/>下，皆论正见，与外道异。</p></cb:div> <lb n="0286c02" ed="X"/><lb n="0320a09" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286c0201">内外心现妄想，无始虚伪不離自心。</p></cb:div> <lb n="0286c03" ed="X"/><lb n="0320a10" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286c0301">所以能離彼自性者，以觉知所现妄伪悉不離自 <lb n="0286c04" ed="X"/><lb n="0320a11" ed="R091"/>心故。</p></cb:div> <lb n="0286c05" ed="X"/><lb n="0320a12" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286c0501">妄想因缘灭尽，<note place="inline">乃至</note>摄受及摄受者不相应。</p></cb:div> <lb n="0286c06" ed="X"/><lb n="0320a13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286c0601">谓之不相应，则其情灭矣。</p></cb:div> <lb n="0286c07" ed="X"/><lb n="0320a14" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286c0701">无所有境界，離生、住、灭。</p></cb:div> <lb n="0286c08" ed="X"/><lb n="0320a15" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286c0801">识境不相应，则无所有矣。至无所有，则一切生灭 <lb n="0286c09" ed="X"/><lb n="0320a16" ed="R091"/>離。</p></cb:div> <lb n="0286c10" ed="X"/><lb n="0320a17" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286c1001">自心起，随入分别。</p></cb:div> <lb n="0286c11" ed="X"/><lb n="0320a18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286c1101">所谓真心任遍知也。</p></cb:div> <lb n="0286c12" ed="X"/><lb n="0320b01" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286c1201">大慧！彼菩萨不久<note place="inline">乃至</note>无开发方便。</p></cb:div> <lb n="0286c13" ed="X"/><lb n="0320b02" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286c1301">谓心地如如，无所开发。</p></cb:div> <lb n="0286c14" ed="X"/><lb n="0320b03" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286c1401">大慧！彼于一切众生界，皆悉如幻不勒因缘。</p></cb:div> <lb n="0286c15" ed="X"/><lb n="0320b04" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286c1501">不勒云者，不劳心于因缘者也。</p></cb:div> <lb n="0286c16" ed="X"/><lb n="0320b05" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286c1601">远離内外境界，<note place="inline">乃至</note>住般若波罗蜜。</p></cb:div> <lb n="0286c17" ed="X"/><lb n="0320b06" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286c1701">始也觉唯心现，至于度自心现，则廓然无眹，无智 <lb n="0286c18" ed="X"/><lb n="0320b07" ed="R091"/>无得，乃依般若而住。</p></cb:div> <lb n="0286c19" ed="X"/><lb n="0320b08" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286c1901">捨離彼生，所作方便。</p></cb:div> <lb n="0286c20" ed="X"/><lb n="0320b09" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286c2001">心无依他，则能離彼生之所作。</p></cb:div> <lb n="0286c21" ed="X"/><lb n="0320b10" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286c2101">金刚喩三摩提，<note place="inline">乃至</note>随入如如化。</p></cb:div> <lb n="0286c22" ed="X"/><lb n="0320b11" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286c2201">化物而未尝化，故曰如如。</p></cb:div> <lb n="0286c23" ed="X"/><lb n="0320b12" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0286c2301">神通自在，<note place="inline">乃至</note>心因缘所作方便，生住灭妄想虚伪。</p></cb:div> <lb n="0286c24" ed="X"/><lb n="0320b13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0286c2401">固缘生灭，皆心所造，故曰心也。言此悉当远離。</p></cb:div> <pb n="0287a" ed="X" xml:id="X17.0325.0287a"/> <lb n="0287a01" ed="X"/><lb n="0320b14" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287a0101">唯心直进，<note place="inline">乃至</note>思惟无所有。</p></cb:div> <lb n="0287a02" ed="X"/><lb n="0320b15" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287a0201">于三界思惟，悉无一法可当情者，故曰无所有。</p></cb:div> <lb n="0287a03" ed="X"/><lb n="0320b16" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287a0301"><persName>佛</persName>地无生。</p></cb:div> <lb n="0287a04" ed="X"/><lb n="0320b17" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287a0401">至于<persName>佛</persName>地，万法无生。</p></cb:div> <lb n="0287a05" ed="X"/><lb n="0320b18" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287a0501">到自觉圣趣，自心自在，<note place="inline">乃至</note>诸地渐次相续建立。</p></cb:div> <lb n="0287a06" ed="X"/><lb n="0321a01" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287a0601">谓以十地渐次观众生心量，随根而度之故，如众 <lb n="0287a07" ed="X"/><lb n="0321a02" ed="R091"/>色摩尼。</p></cb:div> <lb n="0287a08" ed="X"/><lb n="0321a03" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287a0801">是故，大慧，自悉昙善应当修学。</p></cb:div> <lb n="0287a09" ed="X"/><lb n="0321a04" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287a0901">悉昙，宗也，非宗人而自宗为善。</p><p xml:id="pX17p0287a0913" cb:place="inline">颂曰：</p> <lb n="0287a10" ed="X"/><lb n="0321a05" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0287a1001" type="regular"><l>七般性義最精微，</l><l>成就<persName>如来</persName>上上機。</l> <lb n="0287a11" ed="X"/><lb n="0321a06" ed="R091"/><l>阴似破甁皆断见，</l><l>性同幻焰亦须離。</l> <lb n="0287a12" ed="X"/><lb n="0321a07" ed="R091"/><l>真心直进非他物，</l><l><persName>佛</persName>地无生更无疑。</l> <lb n="0287a13" ed="X"/><lb n="0321a08" ed="R091"/><l>从此始随心量度，</l><l>宛如随众色摩尼。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb n="0287a14" ed="X"/><lb n="0321a09" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">澄识明心分第三</cb:mulu><head>澄识明心分第三</head> <lb n="0287a15" ed="X"/><lb n="0321a10" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287a1501">尔时大慧菩萨复白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！所说心意意识<note place="inline">乃至</note> <lb n="0287a16" ed="X"/><lb n="0321a11" ed="R091"/>自心见等，所缘境界不和合。</p></cb:div> <lb n="0287a17" ed="X"/><lb n="0321a12" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287a1701">大慧言：一切诸<persName>佛</persName>菩萨所行，与彼妄心见所缘境 <lb n="0287a18" ed="X"/><lb n="0321a13" ed="R091"/>界者不同，故曰不和合。</p></cb:div> <lb n="0287a19" ed="X"/><lb n="0321a14" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287a1901">显示一切，说成真实相。</p></cb:div> <lb n="0287a20" ed="X"/><lb n="0321a15" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287a2001">唯与妄心不同，故显示以真实相。</p></cb:div> <lb n="0287a21" ed="X"/><lb n="0321a16" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287a2101">一切<persName>佛</persName>语心，为楞伽国摩罗耶山<note place="inline">乃至</note>境界法身。</p></cb:div> <lb n="0287a22" ed="X"/><lb n="0321a17" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287a2201">心之与识，犹海之与浪，本无同异。真源还复，即是 <lb n="0287a23" ed="X"/><lb n="0321a18" ed="R091"/>心宗。妄缘无明，乃名为识。<name role="" type="person">马祖</name>语楞伽经，谓以<persName>佛</persName> <lb n="0287a24" ed="X"/><lb n="0321b01" ed="R091"/>语心为宗，以无门为法门。以<persName>佛</persName>语心为宗者，谓即 <pb n="0287b" ed="X" xml:id="X17.0325.0287b"/> <lb n="0287b01" ed="X"/><lb n="0321b02" ed="R091"/>心为宗，除外更无别法。以无门为法门者，谓即心 <lb n="0287b02" ed="X"/><lb n="0321b03" ed="R091"/>是法，有门即是妄缘。心外无宗，有门離法。楞伽大 <lb n="0287b03" ed="X"/><lb n="0321b04" ed="R091"/>旨，其在斯乎。故此一篇，特以心识为喩。</p></cb:div> <lb n="0287b04" ed="X"/><lb n="0321b05" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287b0401">尔时，<persName>世尊</persName>告大慧菩萨言：四因缘故眼识转，<note place="inline">乃至</note>随 <lb n="0287b05" ed="X"/><lb n="0321b06" ed="R091"/>次境界生亦复如是。</p></cb:div> <lb n="0287b06" ed="X"/><lb n="0321b07" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287b0601">藏识譬则水流处，转识譬则浪生。如眼之有识，则 <lb n="0287b07" ed="X"/><lb n="0321b08" ed="R091"/>六根毛孔如尘而生，诸境界之生亦然。</p></cb:div> <lb n="0287b08" ed="X"/><lb n="0321b09" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287b0801">譬如明镜现众色像，<note place="inline">乃至</note>合业生相。</p></cb:div> <lb n="0287b09" ed="X"/><lb n="0321b10" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287b0901">谓外揽所作之事，而内之业相乃生，故曰合也。卅 <lb n="0287b10" ed="X"/><lb n="0321b11" ed="R091"/>二相，若异若不异。</p></cb:div> <lb n="0287b11" ed="X"/><lb n="0321b12" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287b1101">深入计著，不能了知色等自性，故五识身转。</p></cb:div> <lb n="0287b12" ed="X"/><lb n="0321b13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287b1201">色等如幻，还彼自性，了知者如此。</p></cb:div> <lb n="0287b13" ed="X"/><lb n="0321b14" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287b1301">大慧！即彼五识身，俱因差别分段相知，<note place="inline">乃至</note>摄受不 <lb n="0287b14" ed="X"/><lb n="0321b15" ed="R091"/>具故灭。</p></cb:div> <lb n="0287b15" ed="X"/><lb n="0321b16" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287b1501">彼五识转时不自觉知，亦如入禅三昧者，不知其 <lb n="0287b16" ed="X"/><lb n="0321b17" ed="R091"/>识实不灭也。入禅定者，非必习气灭也，<anchor xml:id="nkr_note_add_0287b1601" n="0287b1601"/><anchor xml:id="beg0287b1601" n="0287b1601"/>但<anchor xml:id="end0287b1601"/>摄受诸 <lb n="0287b17" ed="X"/><lb n="0321b18" ed="R091"/>相不具于心尔。</p></cb:div> <lb n="0287b18" ed="X"/><lb n="0322a01" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287b1801">如是微细藏识究竟边际，<note place="inline">乃至</note>馀地相智慧巧便分 <lb n="0287b19" ed="X"/><lb n="0322a02" ed="R091"/>别。</p></cb:div> <lb n="0287b20" ed="X"/><lb n="0322a03" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287b2001">馀地相，谓地前菩萨见解也。当巧便分别，以祛其 <lb n="0287b21" ed="X"/><lb n="0322a04" ed="R091"/>病尔。</p></cb:div> <lb n="0287b22" ed="X"/><lb n="0322a05" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287b2201">决断句義最勝无边，<note place="inline">乃至</note>能见自心妄想流注。</p></cb:div> <lb n="0287b23" ed="X"/><lb n="0322a06" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287b2301">妄想永净故。曰：離有必见之故。又曰：能见自心妄 <lb n="0287b24" ed="X"/><lb n="0322a07" ed="R091"/>想。</p></cb:div> <pb n="0287c" ed="X" xml:id="X17.0325.0287c"/> <lb n="0287c01" ed="X"/><lb n="0322a08" ed="R091"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX17p0287c0101"><l>心名採集业。</l></lg></cb:div> <lb n="0287c02" ed="X"/><lb n="0322a09" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287c0201">因心採集，乃有诸法。</p></cb:div> <lb n="0287c03" ed="X"/><lb n="0322a10" ed="R091"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX17p0287c0301" type="regular"><l>意名廣採集，</l><l>诸识识所识，</l><l>现等境说五。</l> <lb n="0287c04" ed="X"/><lb n="0322a11" ed="R091"/><l>受用建立身，</l><l>是众生现识。</l></lg></cb:div> <lb n="0287c05" ed="X"/><lb n="0322a12" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287c0501">因彼现识，建立其身。</p></cb:div> <lb n="0287c06" ed="X"/><lb n="0322a13" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287c0601">复次，大慧！若菩萨摩诃萨欲知自心现量，<note place="inline">乃至</note>当通 <lb n="0287c07" ed="X"/><lb n="0322a14" ed="R091"/>达自心现妄想之相。</p></cb:div> <lb n="0287c08" ed="X"/><lb n="0322a15" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287c0801">颂曰：</p> <lb n="0287c09" ed="X"/><lb n="0322a16" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0287c0901" type="regular"><l>因缘四种惑痴盲，</l><l>心海从兹浪不平。</l> <lb n="0287c10" ed="X"/><lb n="0322a17" ed="R091"/><l>有似猛风吹巨浸，</l><l>又如明镜现诸形，</l> <lb n="0287c11" ed="X"/><lb n="0322a18" ed="R091"/><l>本来廓彻休言性，</l><l>纔有纤毫堕识情。</l> <lb n="0287c12" ed="X"/><lb n="0322b01" ed="R091"/><l>堪歎细微难测了，</l><l>悉離觉想始无生。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb n="0287c13" ed="X"/><lb n="0322b02" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">超乘证幻分第四</cb:mulu><head>超乘证幻分第四</head> <lb n="0287c14" ed="X"/><lb n="0322b03" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287c1401">复次，大慧！菩萨摩诃萨建立智慧相住<anchor xml:id="nkr_note_add_0287c1401" n="0287c1401"/><anchor xml:id="beg0287c1401" n="0287c1401"/>已<anchor xml:id="end0287c1401"/>。</p></cb:div> <lb n="0287c15" ed="X"/><lb n="0322b04" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287c1501">能了识明心，即住于智慧，故曰建立智慧相住<anchor xml:id="nkr_note_add_0287c1501" n="0287c1501"/><anchor xml:id="beg0287c1501" n="0287c1501"/>已<anchor xml:id="end0287c1501"/>。</p></cb:div> <lb n="0287c16" ed="X"/><lb n="0322b05" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287c1601">能捨跛驴，心慧智相。</p></cb:div> <lb n="0287c17" ed="X"/><lb n="0322b06" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287c1701">谓第七地观三界生死不定心，名跛驴，以不能行 <lb n="0287c18" ed="X"/><lb n="0322b07" ed="R091"/>故。</p></cb:div> <lb n="0287c19" ed="X"/><lb n="0322b08" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0287c1901">是故，大慧！圣智三相当勤修学。</p></cb:div> <lb n="0287c20" ed="X"/><lb n="0322b09" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0287c2001">颂曰：</p> <lb n="0287c21" ed="X"/><lb n="0322b10" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0287c2101" type="regular"><l>智慧<anchor xml:id="nkr_note_add_0287c2101" n="0287c2101"/><anchor xml:id="beg0287c2101" n="0287c2101"/>已<anchor xml:id="end0287c2101"/>除诸识浪，</l><l>宜观三相善勤行。</l> <lb n="0287c22" ed="X"/><lb n="0322b11" ed="R091"/><l>先離断见云非有，</l><l>次证<persName>如来</persName>自愿生。</l> <lb n="0287c23" ed="X"/><lb n="0322b12" ed="R091"/><l>性相顿忘无所著，</l><l>世间如幻不留情。</l> <lb n="0287c24" ed="X"/><lb n="0322b13" ed="R091"/><l>从兹始到空王殿，</l><l>圣智于今决定成。</l></lg></cb:div></cb:div> <pb n="0288a" ed="X" xml:id="X17.0325.0288a"/> <lb n="0288a01" ed="X"/><lb n="0322b14" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">有无俱遣分第五</cb:mulu><head>有无俱遣分第五</head> <lb n="0288a02" ed="X"/><lb n="0322b15" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288a0201">尔时，大慧菩萨知大菩萨众心之所念，<note place="inline">乃至</note>百八句 <lb n="0288a03" ed="X"/><lb n="0322b16" ed="R091"/>分别所依。</p></cb:div> <lb n="0288a04" ed="X"/><lb n="0322b17" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288a0401">谓此经乃百八句分别之所依归。</p></cb:div> <lb n="0288a05" ed="X"/><lb n="0322b18" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288a0501">入自相共相妄想自性。</p></cb:div> <lb n="0288a06" ed="X"/><lb n="0323a01" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288a0601">谓之自性，凡以法性自尔，非若二乘外道之断绝 <lb n="0288a07" ed="X"/><lb n="0323a02" ed="R091"/>也。经凡言自性皆如此。</p></cb:div> <lb n="0288a08" ed="X"/><lb n="0323a03" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288a0801"><persName>佛</persName>告大慧：有一种外道，作无所有妄想计著，觉知因 <lb n="0288a09" ed="X"/><lb n="0323a04" ed="R091"/>尽。</p></cb:div> <lb n="0288a10" ed="X"/><lb n="0323a05" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288a1001">因尽，则无复自觉知矣。</p></cb:div> <lb n="0288a11" ed="X"/><lb n="0323a06" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288a1101">兔无角想，如兔无角，一切法亦复如是。</p></cb:div> <lb n="0288a12" ed="X"/><lb n="0323a07" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288a1201">此外道计无而生断见也。</p></cb:div> <lb n="0288a13" ed="X"/><lb n="0323a08" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288a1301">复有馀外道，见种求那极微陀罗骠，形处横法各各 <lb n="0288a14" ed="X"/><lb n="0323a09" ed="R091"/>差别。</p></cb:div> <lb n="0288a15" ed="X"/><lb n="0323a10" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288a1501">说云：求那，依也。陀罗骠，主也。谓外道见四大种依 <lb n="0288a16" ed="X"/><lb n="0323a11" ed="R091"/>于极微所主形处，遂横计其差别，作牛有角想。</p></cb:div> <lb n="0288a17" ed="X"/><lb n="0323a12" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288a1701">见<anchor xml:id="nkr_note_add_0288a1701" n="0288a1701"/><anchor xml:id="beg0288a1701" n="0288a1701"/>已<anchor xml:id="end0288a1701"/>计著无兔角，横法作牛有角想。</p></cb:div> <lb n="0288a18" ed="X"/><lb n="0323a13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288a1801">此外道计有而生常见也。以惩兔角之无，乃堕牛 <lb n="0288a19" ed="X"/><lb n="0323a14" ed="R091"/>角之有。横法，谓非法之正耳。</p></cb:div> <lb n="0288a20" ed="X"/><lb n="0323a15" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288a2001">大慧，一切法性亦复如是。</p></cb:div> <lb n="0288a21" ed="X"/><lb n="0323a16" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288a2101">一切法性亦，受用而建立。</p></cb:div> <lb n="0288a22" ed="X"/><lb n="0323a17" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288a2201">離有无不应作想，<note place="inline">乃至</note>乃至微尘分别事性悉不可 <lb n="0288a23" ed="X"/><lb n="0323a18" ed="R091"/>得。</p></cb:div> <lb n="0288a24" ed="X"/><lb n="0323b01" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288a2401">以惩彼有无二见，乃谓如兔无角，故曰待观。以至 <pb n="0288b" ed="X" xml:id="X17.0325.0288b"/> <lb n="0288b01" ed="X"/><lb n="0323b02" ed="R091"/>微尘分别性皆不可得，是皆邪想尔。</p></cb:div> <lb n="0288b02" ed="X"/><lb n="0323b03" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288b0201">大慧，圣境界離，不应作牛有角想。</p></cb:div> <lb n="0288b03" ed="X"/><lb n="0323b04" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288b0301">兔无角想是堕断见圣之所離，恐其反此复堕常 <lb n="0288b04" ed="X"/><lb n="0323b05" ed="R091"/>见，而兴牛有角想故，又言不应作牛有角想。</p></cb:div> <lb n="0288b05" ed="X"/><lb n="0323b06" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288b0501">尔时大慧菩萨白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！<note place="inline">乃至</note>随此思量观察，不 <lb n="0288b06" ed="X"/><lb n="0323b07" ed="R091"/>生妄想言无耶？</p></cb:div> <lb n="0288b07" ed="X"/><lb n="0323b08" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288b0701">大慧谓：随比而思之，见妄不生，而遂言无耶？此疑 <lb n="0288b08" ed="X"/><lb n="0323b09" ed="R091"/>辞也。</p></cb:div> <lb n="0288b09" ed="X"/><lb n="0323b10" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288b0901"><persName>佛</persName>告大慧：非观察不生妄想言无。所以者何？妄想者， <lb n="0288b10" ed="X"/><lb n="0323b11" ed="R091"/>因彼生故。</p></cb:div> <lb n="0288b11" ed="X"/><lb n="0323b12" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288b1101">谓妄想皆因揽彼而生，故曰因彼生故。</p></cb:div> <lb n="0288b12" ed="X"/><lb n="0323b13" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288b1201">依彼角生妄想，<note place="inline">乃至</note>離异不异故。</p></cb:div> <lb n="0288b13" ed="X"/><lb n="0323b14" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288b1301">谓兔无角而生妄想，是有所依，角与妄想非异非 <lb n="0288b14" ed="X"/><lb n="0323b15" ed="R091"/>不异。</p></cb:div> <lb n="0288b15" ed="X"/><lb n="0323b16" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288b1501">大慧，虚空是色，随入色种；色是虚空，持所持处。</p></cb:div> <lb n="0288b16" ed="X"/><lb n="0323b17" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288b1601">以色为所，则空为能矣。谓所持者虽实，而能持者 <lb n="0288b17" ed="X"/><lb n="0323b18" ed="R091"/>常空。</p></cb:div> <lb n="0288b18" ed="X"/><lb n="0324a01" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288b1801">所建立性色空事，分别当知。<note place="inline">乃至</note>若言观馀物者，彼 <lb n="0288b19" ed="X"/><lb n="0324a02" ed="R091"/>法亦然。</p></cb:div> <lb n="0288b20" ed="X"/><lb n="0324a03" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288b2001">人见其廓然大空，以是为空，而不知色之所聚。人 <lb n="0288b21" ed="X"/><lb n="0324a04" ed="R091"/>见其具诸名相，以是为色，而不知为空所持。是皆 <lb n="0288b22" ed="X"/><lb n="0324a05" ed="R091"/>于无性之中，而妄有建立者然也。此以明外道因 <lb n="0288b23" ed="X"/><lb n="0324a06" ed="R091"/>牛角之有，而遂言兔角之无，不知析彼牛角为微 <lb n="0288b24" ed="X"/><lb n="0324a07" ed="R091"/>尘，又复归于无矣。谓牛角既析而归空，又何所观， <pb n="0288c" ed="X" xml:id="X17.0325.0288c"/> <lb n="0288c01" ed="X"/><lb n="0324a08" ed="R091"/>故而言兔角之无也。四大种虽不住空，而非无空， <lb n="0288c02" ed="X"/><lb n="0324a09" ed="R091"/>亦如牛角之有，而复归于无。</p></cb:div> <lb n="0288c03" ed="X"/><lb n="0324a10" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288c0301">尔时，<persName>世尊</persName>欲褈宣此義，而说偈言：</p> <lb n="0288c04" ed="X"/><lb n="0324a11" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0288c0401"><l>色等及心无。</l></lg></cb:div> <lb n="0288c05" ed="X"/><lb n="0324a12" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288c0501">言色与虑心皆寂。</p></cb:div> <lb n="0288c06" ed="X"/><lb n="0324a13" ed="R091"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX17p0288c0601"><l>不起色妄想</l></lg></cb:div> <lb n="0288c07" ed="X"/><lb n="0324a14" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288c0701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0288c0701" n="0288c0701"/><anchor xml:id="beg0288c0701" n="0288c0701"/>已<anchor xml:id="end0288c0701"/>上廣说所说。</p></cb:div> <lb n="0288c08" ed="X"/><lb n="0324a15" ed="R091"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX17p0288c0801"><l>心量安立处，</l><l>恶见所不乐。</l></lg></cb:div> <lb n="0288c09" ed="X"/><lb n="0324a16" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288c0901">不乐恶见。</p></cb:div> <lb n="0288c10" ed="X"/><lb n="0324a17" ed="R091"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX17p0288c1001"><l>救世之所说，</l><l>自觉之境界。</l></lg></cb:div> <lb n="0288c11" ed="X"/><lb n="0324a18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288c1101">颂曰：</p> <lb n="0288c12" ed="X"/><lb n="0324b01" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0288c1201" type="regular"><l>昧者不知真境界，</l><l>却将妄想汚情田。</l> <lb n="0288c13" ed="X"/><lb n="0324b02" ed="R091"/><l>離空论色徒偏见，</l><l>弃有归无堕一边。</l> <lb n="0288c14" ed="X"/><lb n="0324b03" ed="R091"/><l>万法但从心镜现，</l><l>群愚只向识根缘。</l> <lb n="0288c15" ed="X"/><lb n="0324b04" ed="R091"/><l>圆光本是无私照，</l><l>纔有纤毫总不玄。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb n="0288c16" ed="X"/><lb n="0324b05" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">渐净即顿分第六</cb:mulu><head>渐净即顿分第六</head> <lb n="0288c17" ed="X"/><lb n="0324b06" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288c1701">尔时，大慧菩萨为净除自心现流故，<note place="inline">乃至</note>为顿、为渐 <lb n="0288c18" ed="X"/><lb n="0324b07" ed="R091"/>耶？</p></cb:div> <lb n="0288c19" ed="X"/><lb n="0324b08" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288c1901">自心现习气流曰现流，现流不<anchor xml:id="nkr_note_add_0288c1901" n="0288c1901"/><anchor xml:id="beg0288c1901" n="0288c1901"/>已<anchor xml:id="end0288c1901"/>轮转生死。<persName>如来</persName> <lb n="0288c20" ed="X"/><lb n="0324b09" ed="R091"/>于诸众生，蠲彼幻尘悉还实相，故以渐除为始、顿 <lb n="0288c21" ed="X"/><lb n="0324b10" ed="R091"/>照为成。</p></cb:div> <lb n="0288c22" ed="X"/><lb n="0324b11" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0288c2201">彼诸依<persName>佛</persName>亦复如是，<note place="inline">乃至</note>以修行者安处于彼色究 <lb n="0288c23" ed="X"/><lb n="0324b12" ed="R091"/>竟天。</p></cb:div> <lb n="0288c24" ed="X"/><lb n="0324b13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0288c2401">依<persName>佛</persName>者，胡本云津腻，谓化<persName>佛</persName>是真<persName>佛</persName>气分也。依<persName>佛</persName> <pb n="0289a" ed="X" xml:id="X17.0325.0289a"/> <lb n="0289a01" ed="X"/><lb n="0324b14" ed="R091"/>所化亦为分别自心所现及身受用境界，故以藏 <lb n="0289a02" ed="X"/><lb n="0324b15" ed="R091"/>识依<persName>佛</persName>譬能顿示众生不思议智。</p></cb:div> <lb n="0289a03" ed="X"/><lb n="0324b16" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289a0301">譬如法<persName>佛</persName>所作，依<persName>佛</persName>光明照耀，<note place="inline">乃至</note>有性无性恶见 <lb n="0289a04" ed="X"/><lb n="0324b17" ed="R091"/>妄想照令除灭。</p></cb:div> <lb n="0289a05" ed="X"/><lb n="0324b18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289a0501">法<persName>佛</persName>无作光明照耀者，化<persName>佛</persName>也。然化<persName>佛</persName>之照耀，非 <lb n="0289a06" ed="X"/><lb n="0325a01" ed="R091"/>離法<persName>佛</persName>，故曰依<persName>佛</persName>。法<persName>佛</persName>者，自觉圣智境界，于法相 <lb n="0289a07" ed="X"/><lb n="0325a02" ed="R091"/>有无恶见，皆令除灭，亦如化<persName>佛</persName>之照耀也。自庵罗 <lb n="0289a08" ed="X"/><lb n="0325a03" ed="R091"/>果<anchor xml:id="nkr_note_add_0289a0801" n="0289a0801"/><anchor xml:id="beg0289a0801" n="0289a0801"/>已<anchor xml:id="end0289a0801"/>下，言渐净。自譬明镜<anchor xml:id="nkr_note_add_0289a0802" n="0289a0802"/><anchor xml:id="beg0289a0802" n="0289a0802"/>已<anchor xml:id="end0289a0802"/>下，言顿熟。</p></cb:div> <lb n="0289a09" ed="X"/><lb n="0325a04" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289a0901">大慧报：<persName>佛</persName>说一切法，<note place="inline">乃至</note>种种计著不可得。</p></cb:div> <lb n="0289a10" ed="X"/><lb n="0325a05" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289a1001">种种计著亦如幻化，求其所有皆不可得。</p></cb:div> <lb n="0289a11" ed="X"/><lb n="0325a06" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289a1101">复次，大慧！计著缘起自性，<note place="inline">乃至</note>彼诸妄想亦无真实。</p></cb:div> <lb n="0289a12" ed="X"/><lb n="0325a07" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289a1201">工幻师譬心，草木瓦石譬缘起，一切若干形色譬 <lb n="0289a13" ed="X"/><lb n="0325a08" ed="R091"/>妄想自性相。</p></cb:div> <lb n="0289a14" ed="X"/><lb n="0325a09" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289a1401">如是，大慧！依缘起自性、起妄想自性，<note place="inline">乃至</note>是名报<persName>佛</persName> <lb n="0289a15" ed="X"/><lb n="0325a10" ed="R091"/>说法。</p></cb:div> <lb n="0289a16" ed="X"/><lb n="0325a11" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289a1601">法<persName>佛</persName>不以说法为事，所谓说法者，报<persName>佛</persName>也。起信论 <lb n="0289a17" ed="X"/><lb n="0325a12" ed="R091"/>云：因诸波罗等无行熏及不思议熏之所成就，具 <lb n="0289a18" ed="X"/><lb n="0325a13" ed="R091"/>足无量乐相故，说为报<persName>佛</persName>。以是知报<persName>佛</persName>说法者，以 <lb n="0289a19" ed="X"/><lb n="0325a14" ed="R091"/>观照种种不实，成就圆满报身故。</p></cb:div> <lb n="0289a20" ed="X"/><lb n="0325a15" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289a2001">大慧法<persName>佛</persName>者，離心自性相。</p></cb:div> <lb n="0289a21" ed="X"/><lb n="0325a16" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289a2101">说自心所现，尙有心之性相，至于法，<persName>佛</persName>不以说法 <lb n="0289a22" ed="X"/><lb n="0325a17" ed="R091"/>为事，故曰離心自性相。</p></cb:div> <lb n="0289a23" ed="X"/><lb n="0325a18" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289a2301">自觉圣所缘境界建立施作，<note place="inline">乃至</note>超外道见、无色见。</p></cb:div> <lb n="0289a24" ed="X"/><lb n="0325b01" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289a2401">自施戒忍至无色见等，皆以一法身而示现众多 <pb n="0289b" ed="X" xml:id="X17.0325.0289b"/> <lb n="0289b01" ed="X"/><lb n="0325b02" ed="R091"/>法门，故曰化<persName>佛</persName>说法也。</p></cb:div> <lb n="0289b02" ed="X"/><lb n="0325b03" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289b0201">又法<persName>佛</persName>者，離攀缘，攀缘離，<note place="inline">乃至</note>自心现见应当除灭。</p></cb:div> <lb n="0289b03" ed="X"/><lb n="0325b04" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289b0301"><persName>佛</persName>身一也，论其本来淸净迥脱诸尘曰法<persName>佛</persName>，论其 <lb n="0289b04" ed="X"/><lb n="0325b05" ed="R091"/>具足乐相法界圆满曰报<persName>佛</persName>，论其即彼一真建立 <lb n="0289b05" ed="X"/><lb n="0325b06" ed="R091"/>万法曰化<persName>佛</persName>。法<persName>佛</persName>離心自性相，故自觉圣当勤修 <lb n="0289b06" ed="X"/><lb n="0325b07" ed="R091"/>学。报<persName>佛</persName>化<persName>佛</persName>分别自心境界，故自心现见应当除 <lb n="0289b07" ed="X"/><lb n="0325b08" ed="R091"/>灭。</p><p xml:id="pX17p0289b0702" cb:place="inline">颂曰：</p> <lb n="0289b08" ed="X"/><lb n="0325b09" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0289b0801" type="regular"><l>本来離相亦離名，</l><l>即一分三示众盲。</l> <lb n="0289b09" ed="X"/><lb n="0325b10" ed="R091"/><l>始净诸尘须积渐，</l><l>终能顿照甚分明。</l> <lb n="0289b10" ed="X"/><lb n="0325b11" ed="R091"/><l>报身真净蠲诸想，</l><l>化<persName>佛</persName>随缘应有情。</l> <lb n="0289b11" ed="X"/><lb n="0325b12" ed="R091"/><l>唯是法身根量灭，</l><l>无心无证亦无成。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb n="0289b12" ed="X"/><lb n="0325b13" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">離二种声闻分第七</cb:mulu><head>離二种声闻分第七</head> <lb n="0289b13" ed="X"/><lb n="0325b14" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289b1301">复次，大慧！有二种声闻乘通分别相，<note place="inline">乃至</note>真谛、離欲、 <lb n="0289b14" ed="X"/><lb n="0325b15" ed="R091"/>寂灭。</p></cb:div> <lb n="0289b15" ed="X"/><lb n="0325b16" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289b1501">谓于无常、苦、空等境界，计著寂灭，<anchor xml:id="nkr_note_add_0289b1501" n="0289b1501"/><anchor xml:id="beg0289b1501" n="0289b1501"/>已<anchor xml:id="end0289b1501"/>得人无我，未 <lb n="0289b16" ed="X"/><lb n="0325b17" ed="R091"/>得法无我。</p></cb:div> <lb n="0289b17" ed="X"/><lb n="0325b18" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289b1701">息阴界入自共相，外不壞相如实知。</p></cb:div> <lb n="0289b18" ed="X"/><lb n="0326a01" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289b1801">于阴界外存不壞相，是以无明与<persName>佛</persName>性为两也，皆 <lb n="0289b19" ed="X"/><lb n="0326a02" ed="R091"/>自慧分别。</p></cb:div> <lb n="0289b20" ed="X"/><lb n="0326a03" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289b2001">心得寂止，<note place="inline">乃至</note>三昧道果，正受解脱。</p></cb:div> <lb n="0289b21" ed="X"/><lb n="0326a04" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289b2101">自觉圣差别相，其所乐住者此也。</p></cb:div> <lb n="0289b22" ed="X"/><lb n="0326a05" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289b2201">不離习气不思议变易死。</p></cb:div> <lb n="0289b23" ed="X"/><lb n="0326a06" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289b2301">以习气未離故，未度不思议变易死。</p></cb:div> <lb n="0289b24" ed="X"/><lb n="0326a07" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289b2401">得自觉圣乐住声闻，<note place="inline">乃至</note>非灭门乐。</p></cb:div> <pb n="0289c" ed="X" xml:id="X17.0325.0289c"/> <lb n="0289c01" ed="X"/><lb n="0326a08" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289c0101">于自觉差别相乐住，此乃决定寂灭声闻非菩萨 <lb n="0289c02" ed="X"/><lb n="0326a09" ed="R091"/>所行寂灭门乐，故曰非灭门乐。</p></cb:div> <lb n="0289c03" ed="X"/><lb n="0326a10" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289c0301">正受乐。</p></cb:div> <lb n="0289c04" ed="X"/><lb n="0326a11" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289c0401">谓得三昧正受乐。</p></cb:div> <lb n="0289c05" ed="X"/><lb n="0326a12" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289c0501"><g ref="#CB15164">顾</g>：愍众生及本愿不作证，<note place="inline">乃至</note>坚、湿、暖、动、非作生、自 <lb n="0289c06" ed="X"/><lb n="0326a13" ed="R091"/>相、共相。</p></cb:div> <lb n="0289c07" ed="X"/><lb n="0326a14" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289c0701">一切自生，而吾无作生，故曰非作生。</p></cb:div> <lb n="0289c08" ed="X"/><lb n="0326a15" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289c0801">先勝善说见<anchor xml:id="nkr_note_add_0289c0801" n="0289c0801"/><anchor xml:id="beg0289c0801" n="0289c0801"/>已<anchor xml:id="end0289c0801"/>。</p></cb:div> <lb n="0289c09" ed="X"/><lb n="0326a16" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289c0901"><persName>如来</persName>所说善事曰：先勝善说。</p></cb:div> <lb n="0289c10" ed="X"/><lb n="0326a17" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289c1001">于彼起自性妄想。</p></cb:div> <lb n="0289c11" ed="X"/><lb n="0326a18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289c1101">大种靑黄本非作生，于彼起非作生之自性。先勝 <lb n="0289c12" ed="X"/><lb n="0326b01" ed="R091"/>善说本来无性，于彼起善说之自性，故曰性妄想 <lb n="0289c13" ed="X"/><lb n="0326b02" ed="R091"/>自性。是皆未入法无我相而有所计著，故住声闻。</p></cb:div> <lb n="0289c14" ed="X"/><lb n="0326b03" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289c1401">菩萨摩诃萨于彼应知应捨，<note place="inline">乃至</note>是名诸声闻性妄 <lb n="0289c15" ed="X"/><lb n="0326b04" ed="R091"/>想自性计著相。</p></cb:div> <lb n="0289c16" ed="X"/><lb n="0326b05" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289c1601">颂曰：</p> <lb n="0289c17" ed="X"/><lb n="0326b06" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0289c1701" type="regular"><l>号为自觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0289c1701" n="0289c1701"/><anchor xml:id="beg0289c1701" n="0289c1701"/>已<anchor xml:id="end0289c1701"/>无遗，</l><l>反堕声闻不自知。</l> <lb n="0289c18" ed="X"/><lb n="0326b07" ed="R091"/><l><anchor xml:id="nkr_note_add_0289c1801" n="0289c1801"/><anchor xml:id="beg0289c1801" n="0289c1801"/>已<anchor xml:id="end0289c1801"/>达苦空能寂止，</l><l>彼于习气未能離。</l> <lb n="0289c19" ed="X"/><lb n="0326b08" ed="R091"/><l>优游正受虽其乐，</l><l>顾愍众生不带悲。</l> <lb n="0289c20" ed="X"/><lb n="0326b09" ed="R091"/><l>更有一般闻勝善，</l><l>妄生自性却狐疑。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb n="0289c21" ed="X"/><lb n="0326b10" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">常不思议差别分第八</cb:mulu><head>常不思议差别分第八</head> <lb n="0289c22" ed="X"/><lb n="0326b11" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0289c2201">尔时大慧菩萨白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！<persName>世尊</persName>所说常不思议，<note place="inline">乃 <lb n="0289c23" ed="X"/><lb n="0326b12" ed="R091"/>至</note>非诸外道所说常不思议因缘耶？</p></cb:div> <lb n="0289c24" ed="X"/><lb n="0326b13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0289c2401">常住真心如金刚舍利，故曰常。不可以心思言议， <pb n="0290a" ed="X" xml:id="X17.0325.0290a"/> <lb n="0290a01" ed="X"/><lb n="0326b14" ed="R091"/>故曰不思议。</p></cb:div> <lb n="0290a02" ed="X"/><lb n="0326b15" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290a0201"><persName>佛</persName>告大慧：<note place="inline">乃至</note>若常不思议不因自相成者，何因显 <lb n="0290a03" ed="X"/><lb n="0326b16" ed="R091"/>现常不思议？</p></cb:div> <lb n="0290a04" ed="X"/><lb n="0326b17" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290a0401">自相，所谓真相。</p></cb:div> <lb n="0290a05" ed="X"/><lb n="0326b18" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290a0501">复次，大慧！<note place="inline">乃至</note>常不思议不成。</p></cb:div> <lb n="0290a06" ed="X"/><lb n="0327a01" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290a0601">以有作为因相故不成，一切取捨莫非有作。</p></cb:div> <lb n="0290a07" ed="X"/><lb n="0327a02" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290a0701">大惠！我第一義常不思议，<note place="inline">乃至</note>得自觉相故有相。</p></cb:div> <lb n="0290a08" ed="X"/><lb n="0327a03" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290a0801">自觉相者，廓然无眹之相也。光境俱忘，相复何有？</p></cb:div> <lb n="0290a09" ed="X"/><lb n="0327a04" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290a0901">第一義智因故有因，離性非性故。</p></cb:div> <lb n="0290a10" ed="X"/><lb n="0327a05" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290a1001">虽曰有相有因，常離性非性见。</p></cb:div> <lb n="0290a11" ed="X"/><lb n="0327a06" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290a1101">复次，大慧！外道常不思议无常性，异相因故。</p></cb:div> <lb n="0290a12" ed="X"/><lb n="0327a07" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290a1201">外道常不思议，以性及非性互相为因，所以无常。</p></cb:div> <lb n="0290a13" ed="X"/><lb n="0327a08" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290a1301">非自作因相力故常，<note place="inline">乃至</note>见<anchor xml:id="nkr_note_add_0290a1301" n="0290a1301"/><anchor xml:id="beg0290a1301" n="0290a1301"/>已<anchor xml:id="end0290a1301"/>思量计常。</p></cb:div> <lb n="0290a14" ed="X"/><lb n="0327a09" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290a1401">一切所作，性与非性皆无常。外道观彼无常，即自 <lb n="0290a15" ed="X"/><lb n="0327a10" ed="R091"/>卜度，妄计我常。</p></cb:div> <lb n="0290a16" ed="X"/><lb n="0327a11" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290a1601">大慧！我亦以如是因缘所作者，<note place="inline">乃至</note>说彼常无因故。</p></cb:div> <lb n="0290a17" ed="X"/><lb n="0327a12" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290a1701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0290a1701" n="0290a1701"/><anchor xml:id="beg0290a1701" n="0290a1701"/>但<anchor xml:id="end0290a1701"/>唯自觉无因，而说彼常也。</p></cb:div> <lb n="0290a18" ed="X"/><lb n="0327a13" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290a1801">若复诸外道，<note place="inline">乃至</note>自因相、性非性，同于兔角。</p></cb:div> <lb n="0290a19" ed="X"/><lb n="0327a14" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290a1901">谓外道虽因相成，而非因于自相，故曰：性非性，同 <lb n="0290a20" ed="X"/><lb n="0327a15" ed="R091"/>兔角。</p></cb:div> <lb n="0290a21" ed="X"/><lb n="0327a16" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290a2101">此常不思议，但言说妄想，<note place="inline">乃至</note>得自觉圣智，境界相 <lb n="0290a22" ed="X"/><lb n="0327a17" ed="R091"/>远，彼不应说。</p></cb:div> <lb n="0290a23" ed="X"/><lb n="0327a18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290a2301">外道计常，则離去自因之相，远于自觉境界，故曰 <lb n="0290a24" ed="X"/><lb n="0327b01" ed="R091"/>不应说。</p><p xml:id="pX17p0290a2404" cb:place="inline">颂曰：</p> <pb n="0290b" ed="X" xml:id="X17.0325.0290b"/> <lb n="0290b01" ed="X"/><lb n="0327b02" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0290b0101" type="regular"><l>无知外道太茫茫，</l><l>于彼无常妄计常。</l> <lb n="0290b02" ed="X"/><lb n="0327b03" ed="R091"/><l>却向识根生作想，</l><l>又如兔角绝形彰。</l> <lb n="0290b03" ed="X"/><lb n="0327b04" ed="R091"/><l>堪嗟幻焰应难久，</l><l>须信真金炼转刚。</l> <lb n="0290b04" ed="X"/><lb n="0327b05" ed="R091"/><l>唯有<persName>如来</persName>因自相，</l><l>岂同电露暂时亡。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb n="0290b05" ed="X"/><lb n="0327b06" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">生死涅槃差别分第九</cb:mulu><head>生死涅槃差别分第九</head> <lb n="0290b06" ed="X"/><lb n="0327b07" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290b0601">复次，大慧！诸声闻畏生死妄想苦而求涅槃，<note place="inline">乃至</note>一 <lb n="0290b07" ed="X"/><lb n="0327b08" ed="R091"/>切性妄想非性。</p></cb:div> <lb n="0290b08" ed="X"/><lb n="0327b09" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290b0801">于一切性妄，想以为非性。</p></cb:div> <lb n="0290b09" ed="X"/><lb n="0327b10" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290b0901">未来诸根，境界休息，作涅槃想。</p></cb:div> <lb n="0290b10" ed="X"/><lb n="0327b11" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290b1001">谓之休息，非根量灭。</p></cb:div> <lb n="0290b11" ed="X"/><lb n="0327b12" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290b1101">非自觉、圣智趣、藏识转。</p></cb:div> <lb n="0290b12" ed="X"/><lb n="0327b13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290b1201">但藏识转尔。</p></cb:div> <lb n="0290b13" ed="X"/><lb n="0327b14" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290b1301">是故凡愚说有三乘，说心、量、趣无所有。</p></cb:div> <lb n="0290b14" ed="X"/><lb n="0327b15" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290b1401">凡愚说心量曰：无所有故堕断见。</p></cb:div> <lb n="0290b15" ed="X"/><lb n="0327b16" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290b1501">彼不知过去、未来、现在，<note place="inline">乃至</note>生死轮常转。</p></cb:div> <lb n="0290b16" ed="X"/><lb n="0327b17" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290b1601">自心现，则觉知所现者唯自心；外心现，则计著客 <lb n="0290b17" ed="X"/><lb n="0327b18" ed="R091"/>尘。不自觉而计客尘，兹所以生死轮常转也。</p><p xml:id="pX17p0290b1718" cb:place="inline">颂 <lb n="0290b18" ed="X"/><lb n="0328a01" ed="R091"/>曰：</p> <lb n="0290b19" ed="X"/><lb n="0328a02" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0290b1901" type="regular"><l>声闻不委唯心境，</l><l>却向无中作涅槃。</l> <lb n="0290b20" ed="X"/><lb n="0328a03" ed="R091"/><l>纵待根尘休息尽，</l><l>谁知生死出还难。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb n="0290b21" ed="X"/><lb n="0328a04" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">一切法不生差别分第十</cb:mulu><head>一切法不生差别分第十</head> <lb n="0290b22" ed="X"/><lb n="0328a05" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290b2201">复次，大慧！一切法不生，<note place="inline">乃至</note>離有非有生故。</p></cb:div> <lb n="0290b23" ed="X"/><lb n="0328a06" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290b2301">谓本来空寂，而自心于无生中，现出性及非性之 <lb n="0290b24" ed="X"/><lb n="0328a07" ed="R091"/>见。现性即有见生，现非生即非有见生。<persName>如来</persName>一切 <pb n="0290c" ed="X" xml:id="X17.0325.0290c"/> <lb n="0290c01" ed="X"/><lb n="0328a08" ed="R091"/>法不生，则離于是矣。</p></cb:div> <lb n="0290c02" ed="X"/><lb n="0328a09" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290c0201">大慧！一切性不生，<note place="inline">乃至</note>身财建立趣自性相。</p></cb:div> <lb n="0290c03" ed="X"/><lb n="0328a10" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290c0301">有妄想自性，而有妄想身财建立，趣彼自性相计 <lb n="0290c04" ed="X"/><lb n="0328a11" ed="R091"/>著，故曰趣自性相。</p></cb:div> <lb n="0290c05" ed="X"/><lb n="0328a12" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290c0501">大慧！藏识摄所摄相转，<note place="inline">乃至</note>于彼应当修学。</p></cb:div> <lb n="0290c06" ed="X"/><lb n="0328a13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290c0601">颂曰：</p> <lb n="0290c07" ed="X"/><lb n="0328a14" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0290c0701" type="regular"><l>远離性相绝廉纤，</l><l>诸法无生不用占。</l> <lb n="0290c08" ed="X"/><lb n="0328a15" ed="R091"/><l>空认兔头成断见，</l><l>妄从自性起诸炎。</l> <lb n="0290c09" ed="X"/><lb n="0328a16" ed="R091"/><l>难于眼裡藏金屑，</l><l>休向空中作白粘。</l> <lb n="0290c10" ed="X"/><lb n="0328a17" ed="R091"/><l>若问<persName>如来</persName>心现说，</l><l>无生有性却成添。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb n="0290c11" ed="X"/><lb n="0328a18" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">五无间种姓差别分第十一</cb:mulu><head>五无间种姓差别分第十一</head> <lb n="0290c12" ed="X"/><lb n="0328b01" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290c1201">复次，大慧！有五无间种姓，<note place="inline">乃至</note>及乐修相智。</p></cb:div> <lb n="0290c13" ed="X"/><lb n="0328b02" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290c1301">修诸有相之智，故曰相智。</p></cb:div> <lb n="0290c14" ed="X"/><lb n="0328b03" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290c1401">不修缘起发悟之相。</p></cb:div> <lb n="0290c15" ed="X"/><lb n="0328b04" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290c1501">所缘万境，必有所起，原其所起，一心是也。于此当 <lb n="0290c16" ed="X"/><lb n="0328b05" ed="R091"/>求发悟，不于起处而求发悟，虽欲灭相，适增妄想。</p></cb:div> <lb n="0290c17" ed="X"/><lb n="0328b06" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290c1701">起烦恼断，习烦恼不断。</p></cb:div> <lb n="0290c18" ed="X"/><lb n="0328b07" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290c1801">如波之起曰起。烦恼习。烦恼，谓习气也。</p></cb:div> <lb n="0290c19" ed="X"/><lb n="0328b08" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290c1901">不度不思议变易死，<note place="inline">乃至</note>乃至得般涅槃觉。</p></cb:div> <lb n="0290c20" ed="X"/><lb n="0328b09" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290c2001">有涅槃想故，曰得涅槃觉。</p></cb:div> <lb n="0290c21" ed="X"/><lb n="0328b10" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290c2101">大慧！各别无间者，我、人、众生<note place="inline">乃至</note>作如是觉。</p></cb:div> <lb n="0290c22" ed="X"/><lb n="0328b11" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290c2201">谓作離四相见解者。</p></cb:div> <lb n="0290c23" ed="X"/><lb n="0328b12" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0290c2301">求般涅槃复有异，外道说悉由作者。</p></cb:div> <lb n="0290c24" ed="X"/><lb n="0328b13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0290c2401">言一切性皆是有作。</p></cb:div> <pb n="0291a" ed="X" xml:id="X17.0325.0291a"/> <lb n="0291a01" ed="X"/><lb n="0328b14" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291a0101">见一切性<anchor xml:id="nkr_note_add_0291a0101" n="0291a0101"/><anchor xml:id="beg0291a0101" n="0291a0101"/>已<anchor xml:id="end0291a0101"/>，<note place="inline">乃至</note>不出出觉。</p></cb:div> <lb n="0291a02" ed="X"/><lb n="0328b15" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291a0201">于未出中作出離想，故曰不出出觉。</p></cb:div> <lb n="0291a03" ed="X"/><lb n="0328b16" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291a0301">彼<persName>如来</persName>乘无间种姓有四种，谓自性、法无间种姓。</p></cb:div> <lb n="0291a04" ed="X"/><lb n="0328b17" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291a0401">自性法，谓一切性。彼自有性，離性非性见。</p></cb:div> <lb n="0291a05" ed="X"/><lb n="0328b18" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291a0501">得自觉圣，无间种姓；外刹殊勝，无间种姓。</p></cb:div> <lb n="0291a06" ed="X"/><lb n="0329a01" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291a0601">自觉即无相三昧，外刹则尘尘三昧。</p></cb:div> <lb n="0291a07" ed="X"/><lb n="0329a02" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291a0701">大慧！不定种姓者，谓说彼三种时。</p></cb:div> <lb n="0291a08" ed="X"/><lb n="0329a03" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291a0801">未到<persName>如来</persName>乘无间故，言三种而<anchor xml:id="nkr_note_add_0291a0801" n="0291a0801"/><anchor xml:id="beg0291a0801" n="0291a0801"/>已<anchor xml:id="end0291a0801"/>。</p></cb:div> <lb n="0291a09" ed="X"/><lb n="0329a04" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291a0901">随说而入，随彼而成。此是初治地者，谓种姓建立，为 <lb n="0291a10" ed="X"/><lb n="0329a05" ed="R091"/>超入无所有地故，作是建立。</p></cb:div> <lb n="0291a11" ed="X"/><lb n="0329a06" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291a1101">谓虽随种姓建立，要之不著声闻缘觉之乘，故能 <lb n="0291a12" ed="X"/><lb n="0329a07" ed="R091"/>超入无所有地。无所有地，初地菩萨也，故云此是 <lb n="0291a13" ed="X"/><lb n="0329a08" ed="R091"/>初治地者。</p></cb:div> <lb n="0291a14" ed="X"/><lb n="0329a09" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291a1401">彼自觉藏者，<note place="inline">乃至</note>当得<persName>如来</persName>最勝之身。</p></cb:div> <lb n="0291a15" ed="X"/><lb n="0329a10" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291a1501">自觉藏，谓不定种姓中能自觉者也。虽得三昧乐 <lb n="0291a16" ed="X"/><lb n="0329a11" ed="R091"/>而住，声闻至此当证<persName>佛</persName>地，故曰当得。</p></cb:div> <lb n="0291a17" ed="X"/><lb n="0329a12" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291a1701">诸圣远離寂。</p></cb:div> <lb n="0291a18" ed="X"/><lb n="0329a13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291a1801">圣亦不滞于寂，故曰远離。</p></cb:div> <lb n="0291a19" ed="X"/><lb n="0329a14" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291a1901">第一義法门， 远離于二教，<note place="inline">乃至</note>亦无有心量。</p></cb:div> <lb n="0291a20" ed="X"/><lb n="0329a15" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291a2001">颂曰：</p> <lb n="0291a21" ed="X"/><lb n="0329a16" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0291a2101" type="regular"><l>五般无间有差殊，</l><l>见性还归各别涂。</l> <lb n="0291a22" ed="X"/><lb n="0329a17" ed="R091"/><l>缘觉妄随神化勝，</l><l>声闻空断阴雲粗。</l> <lb n="0291a23" ed="X"/><lb n="0329a18" ed="R091"/><l>满怀了了他无性，</l><l>外刹尘尘用不殊。</l> <lb n="0291a24" ed="X"/><lb n="0329b01" ed="R091"/><l>方显<persName>如来</persName>真种姓，</l><l>更无心量可名模。</l></lg></cb:div></cb:div> <pb n="0291b" ed="X" xml:id="X17.0325.0291b"/> <lb n="0291b01" ed="X"/><lb n="0329b02" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">一阐提差别分第十二</cb:mulu><head>一阐提差别分第十二</head> <lb n="0291b02" ed="X"/><lb n="0329b03" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291b0201">大慧，彼一阐提，非一阐提，<persName>世间解</persName>脱谁转？</p></cb:div> <lb n="0291b03" ed="X"/><lb n="0329b04" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291b0301">谓世间皆有解脱之性，若非一阐提，则<persName>世间解</persName>脱 <lb n="0291b04" ed="X"/><lb n="0329b05" ed="R091"/>谁复偝转？以一阐提者，于善法中不生信心故。</p></cb:div> <lb n="0291b05" ed="X"/><lb n="0329b06" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291b0501">二者、菩萨本自愿方便故。</p></cb:div> <lb n="0291b06" ed="X"/><lb n="0329b07" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291b0601">谓本意自愿涅槃乐。</p></cb:div> <lb n="0291b07" ed="X"/><lb n="0329b08" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291b0701">非不般涅槃，<note place="inline">乃至</note>是名不般涅槃法相。</p></cb:div> <lb n="0291b08" ed="X"/><lb n="0329b09" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291b0801">涅槃法相乃真解脱。解脱者，空、无相、无愿。今也本 <lb n="0291b09" ed="X"/><lb n="0329b10" ed="R091"/>自愿方便，非不欲涅槃一切众生<anchor xml:id="nkr_note_add_0291b0901" n="0291b0901"/><anchor xml:id="beg0291b0901" n="0291b0901"/>已<anchor xml:id="end0291b0901"/>而後般涅槃， <lb n="0291b10" ed="X"/><lb n="0329b11" ed="R091"/>毕竟自著于寂灭之相，非无相、无愿也，故曰不涅 <lb n="0291b11" ed="X"/><lb n="0329b12" ed="R091"/>槃法相。若夫<persName>如来</persName>灭度一切众生<anchor xml:id="nkr_note_add_0291b1101" n="0291b1101"/><anchor xml:id="beg0291b1101" n="0291b1101"/>已<anchor xml:id="end0291b1101"/>，而无有一众 <lb n="0291b12" ed="X"/><lb n="0329b13" ed="R091"/>生实灭度者，以无相、无愿故。</p></cb:div> <lb n="0291b13" ed="X"/><lb n="0329b14" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291b1301">此亦到一阐提趣。</p></cb:div> <lb n="0291b14" ed="X"/><lb n="0329b15" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291b1401">此非为捨善根者说，故曰亦到一阐提趣。</p></cb:div> <lb n="0291b15" ed="X"/><lb n="0329b16" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291b1501"><persName>佛</persName>告大慧：菩萨一阐提者，<note place="inline">乃至</note>而非捨一切善根一 <lb n="0291b16" ed="X"/><lb n="0329b17" ed="R091"/>阐提也。</p></cb:div> <lb n="0291b17" ed="X"/><lb n="0329b18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291b1701">谓知一切本来涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0291b1701" n="0291b1701"/><anchor xml:id="beg0291b1701" n="0291b1701"/>已<anchor xml:id="end0291b1701"/>，而自著于寂灭之相，是堕 <lb n="0291b18" ed="X"/><lb n="0330a01" ed="R091"/>断见，故曰毕竟不般涅槃。</p></cb:div> <lb n="0291b19" ed="X"/><lb n="0330a02" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291b1901">大慧！捨一切善根一阐提者，<note place="inline">乃至</note>以是故，菩萨一阐 <lb n="0291b20" ed="X"/><lb n="0330a03" ed="R091"/>提不般涅槃。</p></cb:div> <lb n="0291b21" ed="X"/><lb n="0330a04" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291b2101">颂曰：</p> <lb n="0291b22" ed="X"/><lb n="0330a05" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0291b2201" type="regular"><l>唯有慈悲一阐提，</l><l>度他迷者自还迷。</l> <lb n="0291b23" ed="X"/><lb n="0330a06" ed="R091"/><l>若论捨善犹能转，</l><l>菩萨都无趣寂期。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb n="0291b24" ed="X"/><lb n="0330a07" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">三自性差别分第十三</cb:mulu><head>三自性差别分第十三</head> <pb n="0291c" ed="X" xml:id="X17.0325.0291c"/> <lb n="0291c01" ed="X"/><lb n="0330a08" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291c0101">复次，大慧！菩萨摩诃萨当善三自性。</p></cb:div> <lb n="0291c02" ed="X"/><lb n="0330a09" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291c0201">本来空寂，所有性相，如幻如梦，彼皆自尔。<persName>如来</persName>无 <lb n="0291c03" ed="X"/><lb n="0330a10" ed="R091"/>摄取之情，亦无灭之之想，经言性自性皆如此。</p></cb:div> <lb n="0291c04" ed="X"/><lb n="0330a11" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291c0401"><persName>佛</persName>告大慧：缘起自性事相相，行显现事相相。</p></cb:div> <lb n="0291c05" ed="X"/><lb n="0330a12" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291c0501">缘起，谓心从缘起显现。谓所作<anchor xml:id="nkr_note_add_0291c0501" n="0291c0501"/><anchor xml:id="beg0291c0501" n="0291c0501"/>已<anchor xml:id="end0291c0501"/>著，于彼事相之 <lb n="0291c06" ed="X"/><lb n="0330a13" ed="R091"/>相而计著之，故曰事相相。</p></cb:div> <lb n="0291c07" ed="X"/><lb n="0330a14" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291c0701">计著有二种种妄想自性，<note place="inline">乃至</note>谓即彼如是内外自 <lb n="0291c08" ed="X"/><lb n="0330a15" ed="R091"/>共相计著。</p></cb:div> <lb n="0291c09" ed="X"/><lb n="0330a16" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291c0901">名虚而事实，故有二种相之异。</p></cb:div> <lb n="0291c10" ed="X"/><lb n="0330a17" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291c1001">是名成自性<persName>如来</persName>藏心。</p></cb:div> <lb n="0291c11" ed="X"/><lb n="0330a18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291c1101">唯自觉圣，乃可言成自性；唯成自性，乃可言<persName>如来</persName> <lb n="0291c12" ed="X"/><lb n="0330b01" ed="R091"/>藏心。</p></cb:div> <lb n="0291c13" ed="X"/><lb n="0330b02" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291c1301">大慧，是名观察五法自性相经。</p></cb:div> <lb n="0291c14" ed="X"/><lb n="0330b03" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291c1401">此楞伽之异名。</p></cb:div> <lb n="0291c15" ed="X"/><lb n="0330b04" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291c1501">自觉圣智趣所行境界，汝等菩萨应当修学。</p></cb:div> <lb n="0291c16" ed="X"/><lb n="0330b05" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291c1601">颂曰：</p> <lb n="0291c17" ed="X"/><lb n="0330b06" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0291c1701" type="regular"><l>二般妄想性无穷，</l><l>缘起依他妄亦同。</l> <lb n="0291c18" ed="X"/><lb n="0330b07" ed="R091"/><l>唯有離名成自性，</l><l>吹毛宝剑但挥空。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb n="0291c19" ed="X"/><lb n="0330b08" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">观二无我分第十四</cb:mulu><head>观二无我分第十四</head> <lb n="0291c20" ed="X"/><lb n="0330b09" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291c2001">复次，大慧！菩萨摩诃萨善观二种无我相，<note place="inline">乃至</note>谓離 <lb n="0291c21" ed="X"/><lb n="0330b10" ed="R091"/>我、我所。</p></cb:div> <lb n="0291c22" ed="X"/><lb n="0330b11" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0291c2201">人无我者，则能離我、我所。其所離者，谓如下文所 <lb n="0291c23" ed="X"/><lb n="0330b12" ed="R091"/>述。</p></cb:div> <lb n="0291c24" ed="X"/><lb n="0330b13" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0291c2401">阴界入聚，<note place="inline">乃至</note>谓一切诸根自心现器身藏。</p></cb:div> <pb n="0292a" ed="X" xml:id="X17.0325.0292a"/> <lb n="0292a01" ed="X"/><lb n="0330b14" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292a0101">由阴界入聚，即生无知业爱。由摄受眼色等而计 <lb n="0292a02" ed="X"/><lb n="0330b15" ed="R091"/>著之，即生一切业识。以此知一切诸根，皆由自心 <lb n="0292a03" ed="X"/><lb n="0330b16" ed="R091"/>现出形器身财也。</p></cb:div> <lb n="0292a04" ed="X"/><lb n="0330b17" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292a0401">自妄想相施设显示，如河流、如种子。</p></cb:div> <lb n="0292a05" ed="X"/><lb n="0330b18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292a0501">生出不<anchor xml:id="nkr_note_add_0292a0501" n="0292a0501"/><anchor xml:id="beg0292a0501" n="0292a0501"/>已<anchor xml:id="end0292a0501"/>。</p></cb:div> <lb n="0292a06" ed="X"/><lb n="0331a01" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292a0601">如灯如风，<note place="inline">乃至</note>生死趣有轮。</p></cb:div> <lb n="0292a07" ed="X"/><lb n="0331a02" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292a0701">以有虚伪习气之因，乃有生死轮转之趣。</p></cb:div> <lb n="0292a08" ed="X"/><lb n="0331a03" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292a0801">种种身色如幻術神咒。</p></cb:div> <lb n="0292a09" ed="X"/><lb n="0331a04" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292a0901">幻则现出不实，咒则无而忽有。</p></cb:div> <lb n="0292a10" ed="X"/><lb n="0331a05" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292a1001">发起像起。</p></cb:div> <lb n="0292a11" ed="X"/><lb n="0331a06" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292a1101">如機括之发不可御，如镜之像因彼而现。</p></cb:div> <lb n="0292a12" ed="X"/><lb n="0331a07" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292a1201">善彼相知。</p></cb:div> <lb n="0292a13" ed="X"/><lb n="0331a08" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292a1301">善彼相知，谓善知彼相，皆当远離。以前一離字该 <lb n="0292a14" ed="X"/><lb n="0331a09" ed="R091"/>之，若能善知，即能远離，非假于灭之之断见，故<anchor xml:id="nkr_note_add_0292a1401" n="0292a1401"/><anchor xml:id="beg0292a1401" n="0292a1401"/>但<anchor xml:id="end0292a1401"/> <lb n="0292a15" ed="X"/><lb n="0331a10" ed="R091"/>曰善彼相知而<anchor xml:id="nkr_note_add_0292a1501" n="0292a1501"/><anchor xml:id="beg0292a1501" n="0292a1501"/>已<anchor xml:id="end0292a1501"/>。</p></cb:div> <lb n="0292a16" ed="X"/><lb n="0331a11" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292a1601">是名人无我智。云何法无我智？<note place="inline">乃至</note>如阴、界、入離我、 <lb n="0292a17" ed="X"/><lb n="0331a12" ed="R091"/>我所。</p></cb:div> <lb n="0292a18" ed="X"/><lb n="0331a13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292a1801">阴、界妄想自性，人也。能觉而離之，使離我、我所，则 <lb n="0292a19" ed="X"/><lb n="0331a14" ed="R091"/>人无我矣。觉而離之者，法也。于其觉性，又当離之， <lb n="0292a20" ed="X"/><lb n="0331a15" ed="R091"/>亦如阴、界、入之離我、我所，然後法无我矣。</p></cb:div> <lb n="0292a21" ed="X"/><lb n="0331a16" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292a2101">阴、界、入积聚，<note place="inline">乃至</note>生无动摇，诸法亦尔。</p></cb:div> <lb n="0292a22" ed="X"/><lb n="0331a17" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292a2201">阴界积聚本皆无性，因于业爱其缚如绳，辗转相 <lb n="0292a23" ed="X"/><lb n="0331a18" ed="R091"/>缘生于无动摇之境，此人无我者之善观也。一切 <lb n="0292a24" ed="X"/><lb n="0331b01" ed="R091"/>法性本亦寂然，因于爱取揽摄而生，所生之境本 <pb n="0292b" ed="X" xml:id="X17.0325.0292b"/> <lb n="0292b01" ed="X"/><lb n="0331b02" ed="R091"/>亦不动，法无我者所观亦然，故曰诸法亦尔。</p></cb:div> <lb n="0292b02" ed="X"/><lb n="0331b03" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292b0201">離自共相不实妄想，<note place="inline">乃至</note>非贤圣也。</p></cb:div> <lb n="0292b03" ed="X"/><lb n="0331b04" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292b0301">一切虚伪，故曰不实妄想相，如河流种子是也。为 <lb n="0292b04" ed="X"/><lb n="0331b05" ed="R091"/>彼驱使，故曰妄想力，如機发绳缚是也。但能離此， <lb n="0292b05" ed="X"/><lb n="0331b06" ed="R091"/>则知人无我而<anchor xml:id="nkr_note_add_0292b0501" n="0292b0501"/><anchor xml:id="beg0292b0501" n="0292b0501"/>已<anchor xml:id="end0292b0501"/>。此凡夫所能離尔，故曰非圣贤 <lb n="0292b06" ed="X"/><lb n="0331b07" ed="R091"/>也。</p></cb:div> <lb n="0292b07" ed="X"/><lb n="0331b08" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292b0701">心意识五法自性離故，<note place="inline">乃至</note>一切法无我。</p></cb:div> <lb n="0292b08" ed="X"/><lb n="0331b09" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292b0801">心意识五法自性離，即至法无我矣。故继之以菩 <lb n="0292b09" ed="X"/><lb n="0331b10" ed="R091"/>萨当分别一切法无我也。言菩萨当分别法无我， <lb n="0292b10" ed="X"/><lb n="0331b11" ed="R091"/>凡以别其善人无我者，二乘与凡夫尔。</p></cb:div> <lb n="0292b11" ed="X"/><lb n="0331b12" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292b1101">善法无我菩萨，<note place="inline">乃至</note>大宝宫殿幻自性境界修习生。</p></cb:div> <lb n="0292b12" ed="X"/><lb n="0331b13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292b1201">一切法如幻，彼幻唯自性。觉彼如幻自性，则一切 <lb n="0292b13" ed="X"/><lb n="0331b14" ed="R091"/>法如幻矣。至法雲地，方知法如幻，乃不住虚寂，而 <lb n="0292b14" ed="X"/><lb n="0331b15" ed="R091"/>建立一切慈悲法行，即大宝莲花王像等是也。</p></cb:div> <lb n="0292b15" ed="X"/><lb n="0331b16" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292b1501">于彼而坐同一像类，<note place="inline">乃至</note>是名法无我相。</p></cb:div> <lb n="0292b16" ed="X"/><lb n="0331b17" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292b1601">声闻地前皆未能了法无我故，未能证<persName>如来</persName>自在 <lb n="0292b17" ed="X"/><lb n="0331b18" ed="R091"/>法身，于此始言当得<persName>如来</persName>法身。</p></cb:div> <lb n="0292b18" ed="X"/><lb n="0332a01" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292b1801">汝等诸菩萨应当修学。</p></cb:div> <lb n="0292b19" ed="X"/><lb n="0332a02" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292b1901">颂曰：</p> <lb n="0292b20" ed="X"/><lb n="0332a03" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0292b2001" type="regular"><l><persName>如来</persName>实相等无差，</l><l>学者纷然乱似麻。</l> <lb n="0292b21" ed="X"/><lb n="0332a04" ed="R091"/><l>将谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0292b2101" n="0292b2101"/><anchor xml:id="beg0292b2101" n="0292b2101"/>已<anchor xml:id="end0292b2101"/>除人阴界，</l><l>谁知又被法雲遮。</l> <lb n="0292b22" ed="X"/><lb n="0332a05" ed="R091"/><l>慧灯自是无狂<g ref="#CB08504">焰</g>，</l><l>定水从何觅觉花。</l> <lb n="0292b23" ed="X"/><lb n="0332a06" ed="R091"/><l>万法了知如幻化，</l><l>莊严端坐法王家。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb n="0292b24" ed="X"/><lb n="0332a07" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">離建立诽谤分第十五</cb:mulu><head>離建立诽谤分第十五</head> <pb n="0292c" ed="X" xml:id="X17.0325.0292c"/> <lb n="0292c01" ed="X"/><lb n="0332a08" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292c0101">尔时大慧菩萨复白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！建立诽谤相，唯愿说 <lb n="0292c02" ed="X"/><lb n="0332a09" ed="R091"/>之。</p></cb:div> <lb n="0292c03" ed="X"/><lb n="0332a10" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292c0301">本来空寂妄有所立曰建立，或观建立自无所得 <lb n="0292c04" ed="X"/><lb n="0332a11" ed="R091"/>而生诽谤故曰诽谤，皆不明心量故。</p></cb:div> <lb n="0292c05" ed="X"/><lb n="0332a12" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292c0501">尔时，<persName>世尊</persName>于此偈義，<note place="inline">乃至</note>有四种非有有建立。</p></cb:div> <lb n="0292c06" ed="X"/><lb n="0332a13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292c0601">本来非有，以妄想而有建立，故曰非有建立。</p></cb:div> <lb n="0292c07" ed="X"/><lb n="0332a14" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292c0701">云何为四？<note place="inline">乃至</note>观察非分而起诽谤。</p></cb:div> <lb n="0292c08" ed="X"/><lb n="0332a15" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292c0801">于前所建立不善观察，即生断见而起诽谤。</p></cb:div> <lb n="0292c09" ed="X"/><lb n="0332a16" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292c0901">是名建立诽谤相。复次，大慧！云何非有相建立相？<note place="inline">乃 <lb n="0292c10" ed="X"/><lb n="0332a17" ed="R091"/>至</note>人、众生、寿命、长养、士夫见建立。</p></cb:div> <lb n="0292c11" ed="X"/><lb n="0332a18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292c1101">四相之见，亦如阴、界、入之妄想虚伪，是无见中而 <lb n="0292c12" ed="X"/><lb n="0332b01" ed="R091"/>妄立有见。</p></cb:div> <lb n="0292c13" ed="X"/><lb n="0332b02" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292c1301">是名非有见建立相。非有因建立相者，<note place="inline">乃至</note>生<anchor xml:id="nkr_note_add_0292c1301" n="0292c1301"/><anchor xml:id="beg0292c1301" n="0292c1301"/>已<anchor xml:id="end0292c1301"/>、实 <lb n="0292c14" ed="X"/><lb n="0332b03" ed="R091"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0292c1401" n="0292c1401"/><anchor xml:id="beg0292c1401" n="0292c1401"/>已<anchor xml:id="end0292c1401"/>、还壞。</p></cb:div> <lb n="0292c15" ed="X"/><lb n="0332b04" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292c1501">诸识本无所因，以眼界、色界、无明界在念前而生， <lb n="0292c16" ed="X"/><lb n="0332b05" ed="R091"/>则是于无因中有建立也。</p></cb:div> <lb n="0292c17" ed="X"/><lb n="0332b06" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292c1701">是名非有因建立相。非有性建立相者，<note place="inline">乃至</note>是名非 <lb n="0292c18" ed="X"/><lb n="0332b07" ed="R091"/>有性建立相。</p></cb:div> <lb n="0292c19" ed="X"/><lb n="0332b08" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292c1901">虚空涅槃，假名以显道，其本離性及非性；兔角垂 <lb n="0292c20" ed="X"/><lb n="0332b09" ed="R091"/>发，执妄以迷真，本亦離有及非有，是皆情计妄立 <lb n="0292c21" ed="X"/><lb n="0332b10" ed="R091"/>性相故。</p></cb:div> <lb n="0292c22" ed="X"/><lb n="0332b11" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0292c2201">建立及诽谤愚夫妄想，<note place="inline">乃至</note>是故離建立、诽谤恶见， <lb n="0292c23" ed="X"/><lb n="0332b12" ed="R091"/>应当修学。</p></cb:div> <lb n="0292c24" ed="X"/><lb n="0332b13" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0292c2401">颂曰：</p> <pb n="0293a" ed="X" xml:id="X17.0325.0293a"/> <lb n="0293a01" ed="X"/><lb n="0332b14" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0293a0101" type="regular"><l><persName>佛</persName>地难登理谓何，</l><l>只因沉溺断常河。</l> <lb n="0293a02" ed="X"/><lb n="0332b15" ed="R091"/><l>建言谓有应为病，</l><l>谤法称无即是魔。</l> <lb n="0293a03" ed="X"/><lb n="0332b16" ed="R091"/><l>湛寂性中離取捨，</l><l>圆明境界绝偏颇。</l> <lb n="0293a04" ed="X"/><lb n="0332b17" ed="R091"/><l>须知自觉唯心境，</l><l>镜本无尘不用磨。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb n="0293a05" ed="X"/><lb n="0332b18" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">随类普现分第十六</cb:mulu><head>随类普现分第十六</head> <lb n="0293a06" ed="X"/><lb n="0333a01" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293a0601">复次，大慧！菩萨摩诃萨善知心、意、意识、五法、自性、二 <lb n="0293a07" ed="X"/><lb n="0333a02" ed="R091"/>无我相趣，<note place="inline">乃至</note>所谓一切法如幻、如梦、光、影、水、月。</p></cb:div> <lb n="0293a08" ed="X"/><lb n="0333a03" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293a0801">为安众生建立万法，犹如色现摩尼，以至普现<persName>佛</persName> <lb n="0293a09" ed="X"/><lb n="0333a04" ed="R091"/>刹听受经法，亦如幻梦水月，未尝一法有计著性 <lb n="0293a10" ed="X"/><lb n="0333a05" ed="R091"/>者。故龙宫满字之浩烦，而<persName>如来</persName>云未曾说一字也。</p></cb:div> <lb n="0293a11" ed="X"/><lb n="0333a06" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293a1101">于一法離生灭断常。<note place="inline">乃至</note>尔时，<persName>世尊</persName>欲褈宣此義，而 <lb n="0293a12" ed="X"/><lb n="0333a07" ed="R091"/>说偈言：</p> <lb n="0293a13" ed="X"/><lb n="0333a08" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0293a1301" type="regular"><l>心量世间。</l><l><persName>佛</persName>子观察，</l><l>种类之身，</l><l>離所作行。</l> <lb n="0293a14" ed="X"/><lb n="0333a09" ed="R091"/><l>得力神通，</l><l>自在成就。。</l></lg></cb:div> <lb n="0293a15" ed="X"/><lb n="0333a10" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293a1501">颂曰：</p> <lb n="0293a16" ed="X"/><lb n="0333a11" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0293a1601" type="regular"><l><anchor xml:id="nkr_note_add_0293a1601" n="0293a1601"/><anchor xml:id="beg0293a1601" n="0293a1601"/>已<anchor xml:id="end0293a1601"/>圆大智为怀悲，</l><l>却效众生性相迷。</l> <lb n="0293a17" ed="X"/><lb n="0333a12" ed="R091"/><l>显示法王诸像类，</l><l>宛如随众色摩尼。</l> <lb n="0293a18" ed="X"/><lb n="0333a13" ed="R091"/><l>龙宫万卷声喧谷，</l><l>行海千门月在池。</l> <lb n="0293a19" ed="X"/><lb n="0333a14" ed="R091"/><l>到此遍遊诸<persName>佛</persName>刹，</l><l>宣扬三宝作天师。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb n="0293a20" ed="X"/><lb n="0333a15" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">空離自性分第十七</cb:mulu><head>空離自性分第十七</head> <lb n="0293a21" ed="X"/><lb n="0333a16" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293a2101">尔时大慧菩萨复请<persName>佛</persName>言：唯愿<persName>世尊</persName><note place="inline">乃至</note>疾得阿耨 <lb n="0293a22" ed="X"/><lb n="0333a17" ed="R091"/>多罗三藐三菩提。</p></cb:div> <lb n="0293a23" ed="X"/><lb n="0333a18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293a2301">说空者多堕断见，堕断见则有生有二而有自性 <lb n="0293a24" ed="X"/><lb n="0333b01" ed="R091"/>相。大慧！于此愿闻说空，而继之以无生无二離自 <pb n="0293b" ed="X" xml:id="X17.0325.0293b"/> <lb n="0293b01" ed="X"/><lb n="0333b02" ed="R091"/>性相故，<persName>如来</persName>亦言为妄想自生性计著者说空。</p></cb:div> <lb n="0293b02" ed="X"/><lb n="0333b03" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293b0201">大慧，彼略说七种空，谓相空、性自性空。</p></cb:div> <lb n="0293b03" ed="X"/><lb n="0333b04" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293b0301">前言唯自性至此性，自性亦空矣。</p></cb:div> <lb n="0293b04" ed="X"/><lb n="0333b05" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293b0401">行空，一切法離言说空，<note place="inline">乃至</note>自他俱性无性故相不 <lb n="0293b05" ed="X"/><lb n="0333b06" ed="R091"/>住。</p></cb:div> <lb n="0293b06" ed="X"/><lb n="0333b07" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293b0601">自他俱见，亦皆无性，则不住于相矣。恐人于无性， <lb n="0293b07" ed="X"/><lb n="0333b08" ed="R091"/>又生断见。不住相云者，非无相也，但不住尔。</p></cb:div> <lb n="0293b08" ed="X"/><lb n="0333b09" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293b0801">是故说一切性相空，是名相空。云何性自性空？谓自 <lb n="0293b09" ed="X"/><lb n="0333b10" ed="R091"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0293b0901" n="0293b0901"/><anchor xml:id="beg0293b0901" n="0293b0901"/>己<anchor xml:id="end0293b0901"/>性自性不生。</p></cb:div> <lb n="0293b10" ed="X"/><lb n="0333b11" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293b1001">性自性云者，为欲识破外尘，还一切性于其自，而 <lb n="0293b11" ed="X"/><lb n="0333b12" ed="R091"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0293b1101" n="0293b1101"/><anchor xml:id="beg0293b1101" n="0293b1101"/>己<anchor xml:id="end0293b1101"/>无有性自性想，则一切性自性空矣。</p></cb:div> <lb n="0293b12" ed="X"/><lb n="0333b13" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293b1201">是名一切法性自性空。<note place="inline">乃至</note>云何行空？<note place="inline">乃至</note>因所成 <lb n="0293b13" ed="X"/><lb n="0333b14" ed="R091"/>所住业方便生。</p></cb:div> <lb n="0293b14" ed="X"/><lb n="0333b15" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293b1401">阴之所蕴本離我、我所，皆因所作方便而生，以此 <lb n="0293b15" ed="X"/><lb n="0333b16" ed="R091"/>知行空。</p></cb:div> <lb n="0293b16" ed="X"/><lb n="0333b17" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293b1601">是名行空。即此如是行空，<note place="inline">乃至</note>是名无行空。</p></cb:div> <lb n="0293b17" ed="X"/><lb n="0333b18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293b1701">彼行空者亦无自性，故曰无行空。</p></cb:div> <lb n="0293b18" ed="X"/><lb n="0334a01" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293b1801">云何一切法離言说空？<note place="inline">乃至</note>是名一切法離言说空。</p></cb:div> <lb n="0293b19" ed="X"/><lb n="0334a02" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293b1901">妄想自性本无言说，既无言说复何所離？故曰離 <lb n="0293b20" ed="X"/><lb n="0334a03" ed="R091"/>言说空。</p></cb:div> <lb n="0293b21" ed="X"/><lb n="0334a04" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293b2101">云何一切法第一義圣智大空<note place="inline">乃至</note>一切见过习气 <lb n="0293b22" ed="X"/><lb n="0334a05" ed="R091"/>空？</p></cb:div> <lb n="0293b23" ed="X"/><lb n="0334a06" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293b2301">能见一切过患，曰见过。自觉圣智虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0293b2301" n="0293b2301"/><anchor xml:id="beg0293b2301" n="0293b2301"/>已<anchor xml:id="end0293b2301"/>離过患，而 <lb n="0293b24" ed="X"/><lb n="0334a07" ed="R091"/>见过之心未忘，虽止见行，而习气未除，至此则一 <pb n="0293c" ed="X" xml:id="X17.0325.0293c"/> <lb n="0293c01" ed="X"/><lb n="0334a08" ed="R091"/>切皆空矣。</p></cb:div> <lb n="0293c02" ed="X"/><lb n="0334a09" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293c0201">是名一切法第一義圣智大空。</p></cb:div> <lb n="0293c03" ed="X"/><lb n="0334a10" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293c0301">此空为大，故曰大空。祖师曰：廓然无圣，是之谓欤。</p></cb:div> <lb n="0293c04" ed="X"/><lb n="0334a11" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293c0401">云何彼彼空？谓于彼无彼空，是名彼彼空。</p></cb:div> <lb n="0293c05" ed="X"/><lb n="0334a12" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293c0501">谓彼中无彼物，故言空。不知其虽无彼，而又有此 <lb n="0293c06" ed="X"/><lb n="0334a13" ed="R091"/>也。盖法自有相，何用分别？其分别性亦空。曰：故彼 <lb n="0293c07" ed="X"/><lb n="0334a14" ed="R091"/>彼空。</p></cb:div> <lb n="0293c08" ed="X"/><lb n="0334a15" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293c0801">譬如鹿子母舍，<note place="inline">乃至</note>亦非比丘，比丘性空。</p></cb:div> <lb n="0293c09" ed="X"/><lb n="0334a16" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293c0901">舍本不空，故曰非舍空。说舍则有舍，故非舍性空。</p></cb:div> <lb n="0293c10" ed="X"/><lb n="0334a17" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293c1001">非馀处无象马，<note place="inline">乃至</note>是名彼彼空。</p></cb:div> <lb n="0293c11" ed="X"/><lb n="0334a18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293c1101">有鹿子母舍，则舍性非空。有比丘众，则比丘性非 <lb n="0293c12" ed="X"/><lb n="0334b01" ed="R091"/>空。虽无象马，馀处有之亦非空。然皆一切法之自 <lb n="0293c13" ed="X"/><lb n="0334b02" ed="R091"/>性相，又何必言彼无彼。当知无彼，性亦空矣。故曰 <lb n="0293c14" ed="X"/><lb n="0334b03" ed="R091"/>彼彼空。世间法相，本来常住，谓之无彼，未免堕断。 <lb n="0293c15" ed="X"/><lb n="0334b04" ed="R091"/>故曰是空最粗。</p></cb:div> <lb n="0293c16" ed="X"/><lb n="0334b05" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293c1601">是名七种空。<note place="inline">乃至</note>大慧！不自生非不生。</p></cb:div> <lb n="0293c17" ed="X"/><lb n="0334b06" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293c1701">即真而动，了无生灭之性，故曰不自生。非执无生 <lb n="0293c18" ed="X"/><lb n="0334b07" ed="R091"/>之性，若木石然，故曰非不生。</p></cb:div> <lb n="0293c19" ed="X"/><lb n="0334b08" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293c1901">除住三昧，是名无生離自性。</p></cb:div> <lb n="0293c20" ed="X"/><lb n="0334b09" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293c2001">唯住三昧正受，更不立无生之想。</p></cb:div> <lb n="0293c21" ed="X"/><lb n="0334b10" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293c2101">即是无生離自性，<note place="inline">乃至</note>是故一切性離自性。</p></cb:div> <lb n="0293c22" ed="X"/><lb n="0334b11" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0293c2201">刹那之顷流及他性，以是而现一切性皆離自性。 <lb n="0293c23" ed="X"/><lb n="0334b12" ed="R091"/>一切性者境也，言境则知所谓无生者法也。</p></cb:div> <lb n="0293c24" ed="X"/><lb n="0334b13" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0293c2401">云何无二？<note place="inline">乃至</note>是名无二。</p></cb:div> <pb n="0294a" ed="X" xml:id="X17.0325.0294a"/> <lb n="0294a01" ed="X"/><lb n="0334b14" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0294a0101">万法体空，本无性相，涅槃、生死岂有二耶？苟于涅 <lb n="0294a02" ed="X"/><lb n="0334b15" ed="R091"/>槃、生死有彼此二性，则有二相，故曰异相，因有性 <lb n="0294a03" ed="X"/><lb n="0334b16" ed="R091"/>故。</p></cb:div> <lb n="0294a04" ed="X"/><lb n="0334b17" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0294a0401">如涅槃生死，<note place="inline">乃至</note>应当修学。</p></cb:div> <lb n="0294a05" ed="X"/><lb n="0334b18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0294a0501">为有妄想计著，故言空以治之。然谓之空，则无生 <lb n="0294a06" ed="X"/><lb n="0335a01" ed="R091"/>矣。无生有性，则反堕断见。谓之空，则无二矣。无二 <lb n="0294a07" ed="X"/><lb n="0335a02" ed="R091"/>有性，则反堕常见。故<persName>如来</persName>说空，而继之以无生无 <lb n="0294a08" ed="X"/><lb n="0335a03" ed="R091"/>二，又曰離自性相者，盖于空之无生无二，又当離 <lb n="0294a09" ed="X"/><lb n="0335a04" ed="R091"/>自性相故也。</p></cb:div> <lb n="0294a10" ed="X"/><lb n="0335a05" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0294a1001">尔时，<persName>世尊</persName>欲褈宣此義，而说偈言：</p> <lb n="0294a11" ed="X"/><lb n="0335a06" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0294a1101" type="regular"><l>我常说空法，</l><l>远離于断常，</l><l>生死如幻梦，</l> <lb n="0294a12" ed="X"/><lb n="0335a07" ed="R091"/><l>而彼业不壞。</l><l>虚空及涅槃，</l><l>灭二亦如是。</l> <lb n="0294a13" ed="X"/><lb n="0335a08" ed="R091"/><l>愚夫作妄想，</l><l>诸圣離有无。</l></lg></cb:div> <lb n="0294a14" ed="X"/><lb n="0335a09" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0294a1401">颂曰：</p> <lb n="0294a15" ed="X"/><lb n="0335a10" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0294a1501" type="regular"><l>众生妄想未消除，</l><l>诸<persName>佛</persName>谈空为<anchor xml:id="nkr_note_add_0294a1501" n="0294a1501"/><anchor xml:id="beg0294a1501" n="0294a1501"/>敛<anchor xml:id="end0294a1501"/>粗，</l> <lb n="0294a16" ed="X"/><lb n="0335a11" ed="R091"/><l>须到不生仍不二，</l><l>更无自性即无虞。</l> <lb n="0294a17" ed="X"/><lb n="0335a12" ed="R091"/><l>有心未解祛常断，</l><l>離性方能度有无。</l> <lb n="0294a18" ed="X"/><lb n="0335a13" ed="R091"/><l>若是大空何所证，</l><l>冰霜一点在红炉。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb n="0294a19" ed="X"/><lb n="0335a14" ed="R091"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" type="其他">離言即義分第十八</cb:mulu><head>離言即義分第十八</head> <lb n="0294a20" ed="X"/><lb n="0335a15" ed="R091"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX17p0294a2001">尔时，<persName>世尊</persName>复告大慧菩萨言：空、无生、无二、離自性相， <lb n="0294a21" ed="X"/><lb n="0335a16" ed="R091"/>普入诸<persName>佛</persName>一切修多罗。<note place="inline">乃至</note>是故当依于義，莫著言 <lb n="0294a22" ed="X"/><lb n="0335a17" ed="R091"/>说。</p></cb:div> <lb n="0294a23" ed="X"/><lb n="0335a18" ed="R091"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX17p0294a2301">颂曰：</p> <lb n="0294a24" ed="X"/><lb n="0335b01" ed="R091"/><lg xml:id="lgX17p0294a2401" type="regular"><l>觉皇不捨大慈悲，</l><l>言说纷纭为止啼。</l> <pb n="0294b" ed="X" xml:id="X17.0325.0294b"/> <lb n="0294b01" ed="X"/><lb n="0335b02" ed="R091"/><l>若到岸头何用筏，</l><l>休如渴鹿妄生疑。</l></lg></cb:div></cb:div></cb:div> <lb n="0294b02" ed="X"/><lb n="0335b03" ed="R091"/> <lb n="0294b03" ed="X"/><lb n="0335b04" ed="R091"/><cb:juan n="1" fun="close"><cb:jhead>楞伽经纂卷第一</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0283a0501" to="#end0283a0501"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0283a2301" to="#end0283a2301"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0285b2001" to="#end0285b2001"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0285c2301" to="#end0285c2301"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0286a1501" to="#end0286a1501"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0286a2001" to="#end0286a2001"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0286b0401" to="#end0286b0401"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0286b0901" to="#end0286b0901"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0286b2101" to="#end0286b2101"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0286c0101" to="#end0286c0101"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0287b1601" to="#end0287b1601"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0287c1401" to="#end0287c1401"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0287c1501" to="#end0287c1501"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0287c2101" to="#end0287c2101"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0288a1701" to="#end0288a1701"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0288c0701" to="#end0288c0701"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0288c1901" to="#end0288c1901"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0289a0801" to="#end0289a0801"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0289a0802" to="#end0289a0802"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0289b1501" to="#end0289b1501"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0289c0801" to="#end0289c0801"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0289c1701" to="#end0289c1701"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0289c1801" to="#end0289c1801"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0290a1301" to="#end0290a1301"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0290a1701" to="#end0290a1701"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0291a0101" to="#end0291a0101"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0291a0801" to="#end0291a0801"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0291b0901" to="#end0291b0901"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0291b1101" to="#end0291b1101"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0291b1701" to="#end0291b1701"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0291c0501" to="#end0291c0501"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0292a0501" to="#end0292a0501"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0292a1401" to="#end0292a1401"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0292a1501" to="#end0292a1501"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0292b0501" to="#end0292b0501"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0292b2101" to="#end0292b2101"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0292c1301" to="#end0292c1301"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0292c1401" to="#end0292c1401"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0293a1601" to="#end0293a1601"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0293b0901" to="#end0293b0901"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0293b1101" to="#end0293b1101"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0293b2301" to="#end0293b2301"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0294a1501" to="#end0294a1501"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0283001" resp="#resp4" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0283001">目录新作</note> <note n="0284001" resp="#resp4" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0284001">補入品号</note> <note n="0285001" resp="#resp4" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0285001">则一作间</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0283a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0283a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0283a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0283a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0285b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0285b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0285c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0285c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0286a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0286a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0286a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0286a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0286b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0286b0401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0286b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0286b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0286b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0286b2101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0286c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0286c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0287b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0287b1601">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0287c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0287c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0287c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0287c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0287c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0287c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0288a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0288a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0288c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0288c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0288c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0288c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0289a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0289a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0289a0802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0289a0802">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0289b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0289b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0289c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0289c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0289c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0289c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0289c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0289c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0290a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0290a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0290a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0290a1701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0291a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0291a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0291b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0291b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0291b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0291c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0292a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0292a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0292a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0292a1401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0292a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0292a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0292b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0292b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0292b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0292b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0292c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0292c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0292c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0292c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0293a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0293a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0293b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0293b0901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0293b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0293b1101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0293b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0293b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0294a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0294a1501">敛【CB】，敛【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>